یعنی چه
این عبارت در متون کهن و عرفانی (مانند مناجاتنامه خواجه عبدالله انصاری) به معنای بهرهگیری از جان و روح برای آباد کردن جهان آخرت و توشهاندوزی برای قیامت است. در کاربرد مدرن و ادبی نیز میتواند به معنای خلق یک نظم جدید، آفرینش جهان داستانی (world-building) یا ساختن تمدن به کار رود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «جَهان» (با فتح جیم) و «سازیم» (بن مضارع ساختن + شناسه اول شخص جمع) تشکیل شده است.
در جدول
در مسابقات و جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف (۹ حرف) تعیین میشود و معمولاً به مفاهیم عرفانی توشهاندوزی عقبای تمدن اشاره دارد.
به انگلیسی
بسته به متن مورد نظر، در مفاهیم دینی معادل آمادهسازی برای سرای باقی است و در ادبیات مدرن به ساختارهای خلاقانه ذهنی اشاره دارد.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این عبارت شامل توشهاندوزی برای قیامت، عاقبتبهخیری، خلق نظم نو، و دنیاآفرینی مادی یا معنوی است.
نماد چیست
این عبارت در فلسفه و ادبیات نمادی از قدرت خلاقه و سازندگی انسان است؛ چه در بعد مادی که ساخت تمدن و دنیای جدید است و چه در بعد عرفانی که آباد کردن جهان ابدی از طریق اعمال صالح در این دنیاست.
جمعبندی و توضیح کامل جهان سازیم
ترکیب فعلی و عبارتی «جهان سازیم» یک واژه مفرَد مستقل نیست، بلکه ساختاری کنایی و ادبی دارد. ریشهٔ عمیق این عبارت به ادبیات عرفانی ایران، بهویژه مناجاتنامه خواجه عبدالله انصاری بازمیگردد که در آن اصطلاح «کار آن جهان سازیم» به معنی تدارک دیدن، آباد کردن و توشهاندوزی برای جهان آخرت با استفاده از فرصت زندگی دنیاست.
از سوی دیگر، در نگاه مدرن و ادبیات خلاق، این ترکیب معنای تحتاللفظی خود یعنی ساختن دنیا، ایجاد نظم جدید و اصطلاح «جهانسازی» (World-building) را متبادر میکند. این عبارت نباید با اصطلاحات معاصر مانند «جهانیسازی» (Globalization) که مفهومی سیاسی و اقتصادی است، اشتباه گرفته شود.