یعنی چه
این واژه بر اساس تلفظ دو کاربرد اصلی دارد: مُطَّلِع به معنای کسی است که از امری باخبر و دانا است. مَطلَع نیز به معنی خاستگاه، محل یا زمان برآمدن جرم آسمانی (مانند مشرق) و همچنین بیت اول غزل یا قصیده (سرآغاز) به کار میرود.
مترادف
متضاد
تلفظ
در معنای باخبر و دانا به صورت «مُطَّلِع» (بر وزن مُفتَعِل) تلفظ میشود و در معنای آغاز شعر یا محل طلوع خورشید به صورت «مَطْلَع» (بر وزن مَفعَل) قرائت میگردد.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول با موضوع آگاه، باخبر، بیت اول غزل یا محل طلوع، کلمه ۴ حرفی «مطلع» پاسخ دقیق است.
به انگلیسی
به عربی
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی این واژه شامل «آگاه»، «باخبر» و «دانا» برای صفت فاعلی آن، و واژههای «سرآغاز»، «خاستنگاه» و «دمیدنگاه» برای اسم مکان و زمان آن هستند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات عرفانی، مطلع (به ویژه مطلعالفجر) نمادِ پایان تاریکی، رسیدن از جهل به آگاهی، شروع نوسازی و آشکار شدن حقیقت پنهان است.
جمعبندی و توضیح کامل مطلع
واژه مطلع از ریشه عربی (ط-ل-ع) گرفته شده و بسته به ساختار صرفی و نوع تلفظ، دو حوزه معنایی متمایز اما مرتبط را پوشش میدهد. در حالت نخست یعنی «مُطَّلِع»، به ویژگیِ دانایی، اشراف داشتن و باخبر بودن یک شخص از یک موضوع اشاره دارد. در حالت دوم یعنی «مَطْلَع»، مفهومِ زمان، مکان یا نقطه آغازین یک پدیده مطرح است که در جغرافیا به محل برآمدن آفتاب و در ادبیات به نخستین بیت یک سروده اطلاق میشود.
این کلمه در زبان فارسی کاربرد گستردهای دارد و در متون دینی و قرآن کریم نیز به وفور دیده میشود؛ به طوری که عبارت «مطلع الفجر» به عنوان نمادی از سپیدهدم و پایان سیاهی شب، در ذهن زبانبران نقش بسته است. درک درست تفاوت این دو تلفظ، به فهم دقیقتر متون کهن و معاصر کمک شایانی میکند.