بدظن یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل بدظن

واژه «بدظن» یک صفت مرکب اتباعی (فارسی-عربی) است که از پیشوند فارسی «بد» و واژه عربی «ظن» به معنی گمان و حدس ساخته شده است. این کلمه در زبان فارسی به کسی اطلاق می‌شود که همواره به رفتار و نیت دیگران با دید منفی و مشکوک نگاه می‌کند و از آرامش در روابط فردی و اجتماعی محروم است.

در فرهنگ اسلامی و قرآنی، اگرچه خود واژه فارسی «بدظن» به کار نرفته، اما ریشه و مفهوم اصلی آن یعنی «سوءالظن» به شدت مورد نکوهش قرار گرفته است؛ به طوری که در آیه ۱۲ سوره حجرات، مومنان صراحتاً از بسیاری از گمان‌ها و بدظنی‌ها منع شده‌اند چرا که برخی از آن‌ها گناه محسوب می‌شوند.

از نظر معنایی، این واژه با کلماتی چون شکاک، بدگمان و ظنین هم‌پوشانی بالایی دارد و متضاد آن کلماتی مانند خوش‌گمان، خوش‌بین و حُسن‌ظن‌دار هستند که بر پایه اعتماد و نگرش مثبت به جامعه شکل می‌گیرند.