یعنی چه
این عبارت یک جمله دعایی مذهبی از زبان عربی است که در فارسی پس از نام علما، عرفا و بزرگان درگذشته شیعه و سنی به کار میرود تا از مقام معنوی و باطن پاک آنها تجلیل شود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «قُدِّسَ سِرُّهُ الشَّریف» است که در آن واژه قدس به صورت مجهول خوانده میشود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی اسلامی، علاوه بر ترجمههای فوق، گاهی از علامت اختصاری .q.s نیز استفاده میشود.
به عربی
این عبارت اصالتاً عربی است و در خود زبان عربی نیز به همین صورت یا با تعابیر مشابه برای تکریم درگذشتگان استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی روان این عبارت شامل تعابیری چون «روانش پاک باد»، «تربت و خاک او پاکیزه باد» و «باطن او مقدس باد» است.
در قرآن
عین این عبارت در قرآن نیست؛ اما ریشه «قدس» در آیاتی مثل «وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِکَ وَنُقَدِّسُ لَکَ» (بقره/۳۰) و ریشه «سرّ» در «یَعْلَمُ السِّرَّ وَأَخْفَى» (طه/۷) آمده است.
نماد چیست
در متون مکتوب و کتابها، برای خلاصه کردن این عبارت دعایی طولانی، آن را به صورت نمادهای اختصاری «(قُدِّسَ سِرُّه)»، «(قده)» یا «(قس)» داخل پرانتز و پس از نام عالم دینی مینویسند.
جمعبندی و توضیح کامل قدس سره الشریف
عبارت «قدس سره الشریف» یک فرمول دعایی و تعظیمآمیز در فرهنگ اسلامی است که اصالتی عربی دارد و شیعیان و اهل سنت از آن برای تکریم علما، فقها و عرفای درگذشته استفاده میکنند. واژه «قُدّس» به معنای پاکیزه و مقدس داشتن است و «سِرّ» در اصطلاح عرفانی به جان، باطن و روح انسان اشاره دارد؛ بنابراین معنای کلی آن آرزوی پاکی و علو درجات برای روح فرد درگذشته است.
این عبارت در نگارش معمولاً به صورت مخفف مانند «(قده)» یا «(قس)» آورده میشود تا متن روانتر خوانده شود. ریشههای سه کلمه این عبارت (قدس، سرر، شرف) همگی در قرآن کریم و زبان فارسی کاربرد فراوانی دارند و تداعیکننده قداست، پنهانیِ باطن و شرافت هستند.