یعنی چه
این واژه از ترکیب اسم جمع «أمثال» (به معنی مثلها، شبیهها) و ضمیر متصل «ـه» (به معنی او/آن) ساخته شده است و به نظایر و نمونههای مشابه یک چیز یا یک شخص اشاره دارد.
تلفظ
در زبان عربی و متون کهن، این کلمه با سکون میم و ثاء کشیده و ضمهٔ هاء در پایان، به صورت اَمْثالُهْ یا اَمْثالُهُ تلفظ میشود.
در جدول
این کلمه در جدولهای متقاطع معمولاً با راهنمای «مانندهای او» یا «نظایر آن» میآید و کلمهای ۶ حرفی است.
به عربی
واژه «امثاله» ساختاری کاملاً عربی دارد و از ریشه (م ث ل) مشتق شده است.
به فارسی
در برگردان دقیق به زبان فارسی، میتوان از عبارتهایی چون همتاهای او، مانندهایش، نظایر آن و شبیهان او استفاده کرد.
در قرآن
عین این ترکیب با ضمیر مذکر در قرآن نیامده است، اما صورت مؤنث آن یعنی «أَمْثَالُهَا» در آیه ۱۰ سوره محمد و همچنین عبارت «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ» در سوره شوری از همین ریشه کاربرد دارند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و فلسفه اسلامی، کلمه امثال و نظایر آن به عنوان نمادی از جهان مُثُل افلاطونی یا جلوههای گوناگون و کثرتیافته از یک حقیقت واحد در عالم مادی به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل امثاله
واژه «امثاله» یک ترکیب اسم و ضمیر عربی از ریشه ثلاثی مجرد «م ث ل» است که در زبان فارسی نیز در متون ادبی و کهن به کار میرود. این کلمه به معنای شبیهها، نظایر، همانندها و همتاهای یک فرد یا یک شیء بوده و ساختاری ۶ حرفی دارد که کاربرد آن را در حل جدولهای کلمات متقاطع رایج کرده است.
اگرچه این لفظ با ضمیر مذکر به صورت مستقیم در متن قرآن کریم ثبت نشده، اما همخانوادهها و ترکیبهای بسیار نزدیک به آن نظیر «امثالها» و «مثله» در آیات متعدد برای بیان جزا و وصف بیهمتایی خداوند دیده میشوند. در حوزههای نمادشناسی و عرفان اسلامی نیز اشاره به امثال، یادآور تکثرِ سایهها و جلوههای مادی از یک حقیقت مجرد و برتر است.