یعنی چه
عنفقة در اصطلاح لغوی به معنای ریشبچه است؛ یعنی همان دسته موی کوچکی که درست زیر لب سفلی و بالای چانه رشد میکند. ریشه این کلمه در زبان عربی به مفهوم سبکی و کمی چیزی اشاره دارد و به دلیل کم بودن موهای این ناحیه از صورت، به این نام خوانده شده است.
تلفظ
این واژه به صورت عَنفَقَة (فتح ع، سکون ن، فتح ف و ق) تلفظ میشود. جمع تکسیر یا بخشور آن در زبان عربی «عَنافِق» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، اگر طراح سوال به موی پاره میان لب زیرین و زنخ اشاره کند، پاسخ پنج حرفی آن «عنفقة» و پاسخ چهار حرفی آن «عنفق» است.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ماده سه حرفی (ع ن ف ق) مشتق شده است که در لغتنامههای کهن عربی مانند لسانالعرب به خِفّة الشَّیْءِ وَقِلَّتُهُ (کم بودن و سبکی) معنا شده است.
به فارسی
نزدیکترین و رایجترین معادلهای فارسی برای این واژه، «ریشبچه» و «موی زیر لب» هستند که در ادبیات عامیانه و واژهنامههای فارسی نظیر دهخدا به کار رفتهاند.
در قرآن
کلمه «عنفقة» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، در کتابهای فقهی و تفاسیر مذهبی (مانند تفسیر قرطبی ذیل آیه ۱۱۹ سوره نساء) در ابواب مربوط به احکام وضو، شستشوی صورت و احکام محاسن به عنوان یک اصطلاح لغوی-فقهی مورد بحث قرار گرفته است.
نماد چیست
عنفقة در فرهنگ عامه، ادبیات یا نمادشناسی اصیل، حامل مظهر یا مفهوم استعاری خاصی نیست و تنها به عنوان یک واژه آناتومیک و توصیفی برای بخشی از موهای صورت شناخته میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
در فرهنگ مدرن و زبان انگلیسی، به این نوع مدل ریش کوچک که دقیقاً در بخش زیر لب پایین و بالای چانه اصلاح و نگهداری میشود، اصطلاحاً «Soul patch» میگویند.
جمعبندی و توضیح کامل عنفقة
واژه «عنفقة» یک اصطلاح اصالتاً عربی است که وارد متون لغوی، فقهی و پزشکی قدیم شده و به دسته موهای اندکی اشاره دارد که در فاصله میان لب پایین و چانه میروید. در زبان فارسی معادل دقیق آن «ریشبچه» است و ریشه لغوی آن به معنای کمی و سبکی بوده که کاملاً با حجم کم مو در این ناحیه از صورت تناسب دارد.
این کلمه اگرچه در قرآن کریم ذکر نشده، اما به دلیل بررسی احکام طهارت، وضو و اصلاح صورت در کتابهای فقهی و تفسیری به وفور دیده میشود. امروزه در زبان انگلیسی نیز مدل تراشیدن موهای صورت به این شکل را با اصطلاح سول پچ (Soul patch) میشناسند که همان مفهوم سنتی ریشبچه را تداعی میکند.