یعنی چه
دژگال در لغت و اصطلاح کشاورزی به نوعی علف هرز بسیار معروف، یکساله و رطوبتدوست در مزارع برنج اطلاق میشود که شباهت ظاهری زیادی به گیاه شالی دارد و مانع رشد بهینه آن میشود.
تلفظ
این واژه به صورت دِژْگال (Dezhgāl) تلفظ میشود. در گویشهای محلی و منطقهای مانند لری یا دزفولی، دگرگونیهای آوایی داشته و به صورتهای «دشگال» یا «دشکار» نیز شنیده و تلفظ میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، برای راهنمای «علف هرز مزارع برنج»، پاسخ اصلی واژههایی مانند دژگال یا سوروف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این گیاه و علف هرز مزارع، Barnyard grass میگویند که نام علمی و دانشگاهی آن نیز Echinochloa crus-galli است.
به فارسی
این واژه کاملاً اصیل و بومی فارسی است. ریشه آن احتمالاً از ترکیب «دژ» (به معنی بد و زشت) و «گال/کال» (به معنی گیاه یا ریشه) ساخته شده که در مجموع مفهوم «گیاه بد یا علف هرز» را میرساند.
در قرآن
واژه دژگال یک واژه کاملاً فارسی و بومی است، ریشه عربی ندارد و در متن قرآن مجید به کار نرفته است.
نماد چیست
این گیاه به عنوان یک علف هرز مخرب در شالیزارها شناخته میشود؛ به همین دلیل نماد فرهنگی یا رسمی مثبتی ندارد و در اصطلاح مزارع، نماد گیاه مزاحم و آسیبرسان به کشت اصلی است.
جمعبندی و توضیح کامل دژگال
واژه دژگال یک اصطلاح تخصصی، اصیل و بومی در زبان فارسی و بهویژه در پهنه کشاورزی و شالیکاری مناطق شمالی ایران است. این کلمه برای توصیف نوعی علف هرز یکساله و رطوبتدوست به کار میرود که شباهت ظاهری شدیدی به برنج دارد و با نام رایجتر «سوروف» شناخته میشود. ریشهشناسی این واژه نشان میدهد که از ترکیب دژ (بد) و گال (گیاه) پدید آمده است.
این گیاه به دلیل رقابت شدید با برنج در جذب مواد مغذی، از مهمترین معضلات شالیکاران به شمار میرود. در گویشهای محلی ایران مانند لری و دزفولی به صورتهای دشگال یا دشکار نیز تلفظ میشود که همگی اشاره به آسیبرسان بودن این گیاه هرز در میان کشتزارها دارند.