یعنی چه
مضباه در لغتنامههای کهن فارسی و عربی (مانند دهخدا و منتهیالارب) به معنی نانی است که آن را در خاکستر گرم و زیر آتش میپزند؛ نوعی نان بیابانی که به نان خاکستری یا مله نیز معروف است.
تلفظ
این واژه به صورت مَضْباة یا مَضْباه تلفظ میشود که فتحهی مِیم و سکونِ ضاد دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ به عنوان نان پخته شده در خاکستر گرم، کلمه ۵ حرفی «مضباه» یا کلمه ۳ حرفی «مله» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این نوع نان سنتی و بیابانی از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه اصیل عربی دارد و از ماده (ضبی) به معنی برشته کردن و پختن گرفته شده است.
در قرآن
کلمه مضباه در متن قرآن وجود ندارد. احتمال دارد این واژه به دلیل شباهت ظاهری در نگارش، با کلمه «مِصباح» به معنی چراغ که در قرآن آمده است، اشتباه شود.
نماد چیست
این واژه نماد یا مظهر اصطلاح خاصی نیست و صرفاً یک واژه تخصصی و کهن برای توصیف روشی ابتدایی و سنتی در پخت نان به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مضباه
واژه «مضباه» یک کلمه بسیار کمکاربرد و کهن عربی است که به کتابها و فرهنگهای لغت فارسی نظیر لغتنامه دهخدا، ناظمالاطباء و منتهیالارب راه یافته است. این کلمه از نظر معنایی به نانی اشاره دارد که در میان خاکستر داغ و زیر آتش پخته میشود و در زبان عامیانه و روزمره فارسی کاربردی ندارد.
ریشه این واژه به ماده «ضبی» بازمیگردد که به معنای پختن و برشته کردن است. در فرهنگ واژگان سنتی، معادلهایی نظیر نان مله یا نان ساجی نیز برای آن ذکر شده است. شناخت این کلمه بیشتر در حل جدولهای کلمات متقاطع و بررسی متون ادبی و لغوی قدیم کاربرد دارد.