یعنی چه
«عیون الاثر فی فنون المغازی والشمائل والسیر» یکی از منابع مهم و کهن در شناخت سبک زندگی، جنگها و ویژگیهای پیامبر اکرم (ص) است که توسط ابن سید الناس، ادیب و محدث قرن هشتم هجری، به نگارش درآمده است. این واژه در لغت به معنای دیدگان یا چشمههای روایات و آثار تاریخی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «عُیونُ الأثَر» است که در آن حرف عین با ضمه، یاء با ضمه و واو مدی خوانده میشود. کلمه دوم نیز با همزه مفتوح، ثاء مفتوح و راء ساکن تلفظ میگردد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به سؤالاتی نظیر «کتاب سیره نبوی اثر ابن سید الناس» یا «اثری در مغازی و شمائل پیامبر با ۹ حرف»، کلمه «عیون الاثر» است.
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان و کتابشناسیهای بینالمللی، این کتاب را با نام رومننویسی شده «Uyun al-Athar» یا ترجمه توصیفی آن بازشناسی میکنند.
به عربی
این ترکیب کاملاً عربی است. عیون جمع «عَین» به معنای چشمه یا برگزیده هر چیز، و الاثر به معنای حدیث، روایت و نشان بر جای مانده است.
به فارسی
معادل فارسی مفهومی این عنوان «گزیده روایات و نشانههای بر جای مانده از سیره» یا «چشمهسارهای اخبار تاریخی» است که به محتوای اصیل و گلچینشده کتاب اشاره دارد.
در قرآن
عنوان «عیون الاثر» به صورت یک ترکیب خاص در قرآن مجید وجود ندارد، اما کلمه «عیون» (به معنی چشمهها) و واژه «اثر» (و مشتقات آن مانند آثار) بارها در آیات مختلف قرآن به کار رفتهاند.
جمعبندی و توضیح کامل عیون الاثر
کتاب «عیون الاثر» یکی از جامعترین و استوارترین متون کهن در باب سیره رسول خدا (ص) است. ابن سید الناس با تکیه بر دانش حدیثی و ادبی خود، تلاش کرده تا روایات پراکنده و متون گوناگون مربوط به مغازی، شمایل و اخلاق پیامبر را در یک ساختار منظم و منقح گردآوری کند، به طوری که این اثر به عنوان یک منبع دست اول برای پژوهشگران تاریخ اسلام شناخته میشود.
این واژه از نظر لغوی ساختاری عربی دارد و به دلیل اهمیت تاریخیاش، در زبان فارسی نیز عینا به عنوان نام کتاب به کار میرود. ساختار نه حرفی آن در بازیهای فکری و جدول کلمات متقاطع، معمولاً به عنوان پاسخ برای پرسشهای مرتبط با تاریخ اسلام و آثار مکتوب مذهبی قرن هشتم هجری مطرح میشود.