یعنی چه
واژه «دونده» در زبان فارسی صفت فاعلی است که از ترکیب بُن مضارع «دو» و پسوند فاعلی «ـَنده» ساخته شده است. این کلمه به هر شخص یا جانداری که با سرعت حرکت میکند یا به صورت حرفهای به ورزش «دو» میپردازد، تکاور، پویان یا تازنده نیز میگویند.
جمله سازی
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژه «دونده» دقیقاً ۵ حرف دارد. بسته به طراح جدول، ممکن است از کلمات مترادفی همچون پویان، تکاور یا شتابنده نیز به عنوان پاسخ استفاده شود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای فردی که در مسابقات شرکت میکند یا با سرعت بالا میدود از واژه Runner و برای کسی که به منظور ورزش عمومی نرمدوی میکند از Jogger استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح «عَدّاء» برای دوندگان حرفهای و مسابقهای (بر وزن صیغه مبالغه) و واژه «راکِض» به عنوان اسم فاعل عمومی به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی واژه Koşucu از ریشه فعل Koşmak (دویدن) گرفته شده و به معنای کسی است که میدود یا ورزشکار این رشته است.
جمعبندی و توضیح کامل دونده
واژه «دونده» یک صفت فاعلی اصیل فارسی با ریشهای کهن در زبان پارسی میانه (پهلوی) است که از کارواژه «دویدن» مشتق شده است. این کلمه در فرهنگ لغتهای معتبری چون دهخدا، معین و عمید به معنای تندرونده، شتابنده و پوینده ثبت شده و نمادی از پویایی، تلاش مستمر، سرعت و انگیزه برای عبور از محدودیتها به شمار میرود.
از نظر نمادشناسی، دونده یادآور حرکت رو به جلو و استقامت برای رسیدن به هدف یا همان خط پایان است. اگرچه این کلمه به صورت مستقیم در قرآن نیامده، اما مفاهیم همراستای آن مانند شتاب در کارهای نیک یا توصیف حرکت سریع اسبها با تعابیری دیگر در متن آیات دیده میشود.