یعنی چه
مارمولک شاخدار سردهای از خزندگان تیرهٔ «شاخیمارمولکان» (Phrynosoma) است که بدنی پهن و پهلوهای خاردار دارد. بارزترین ویژگی دفاعی این جانور، توانایی پرتاب خون از چشمهایش برای فراری دادن مهاجمان است.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت ترکیبی از دو واژهٔ «مارْمُولَک» و «شاخدار» است که در زبان فارسی به صورت [مارْ مُ لَ کِ شاخْ دار] خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول «مارمولک شاخ دار» است که دقیقاً ۱۳ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این جانور Horned lizard میگویند. همچنین در اصطلاحات عامیانه آمریکایی از آن با نام Horned toad (وزغ شاخدار) یا جکجانور شاخدار نیز یاد میشود.
به عربی
در زبان و متون علمی عربی، این خزنده با نامهای «السحلية ذات القرون» یا «السحلية القرناء» شناخته میشود.
به فارسی
این واژه یک ترکیب وصفی اصیل فارسی است. واژهٔ «مارمولک» خود مصغر «مارمول» به معنی جانور خزندهٔ کوچک است و واژهٔ «شاخدار» از ریشهٔ زبان پهلوی (shāg) گرفته شده است. در برخی متون قدیمی ممکن است به صورت عمومی «مارمولک شاخشاخ» نیز نامیده شده باشد.
نماد چیست
در فرهنگ و باورهای بومیان آمریکا (سرخپوستان جنوب غربی)، مارمولک شاخدار موجودی مقدس و نمادی از باستانی بودن، پایداری، حفاظت و شفا است. این جانور به دلیل زیست در شرایط سخت، مظهر سرسختی در برابر بیابان به شمار میرود. در قرآن کریم نامی از این جانور به طور خاص برده نشده، اما در آیه ۴۵ سوره نور به طور کلی به خزندگانی که بر شکم راه میروند اشاره شده است.
جمعبندی و توضیح کامل مارمولک شاخ دار
مارمولک شاخدار یک واژه ترکیب وصفی در زبان فارسی و نام علمی سردهای از خزندگان بیابانی است که به دلیل زوائد استخوانی روی سرشان به این نام شهرت یافتهاند. این جانوران که به تیره شاخیمارمولکان تعلق دارند، مکانیزم دفاعی بسیار شگفتانگیزی مانند پرتاب خون از چشم دارند که آنها را در دنیای حیات وحش متمایز میکند.
این عبارت در فرهنگهای مختلف، به ویژه در میان بومیان آمریکای جنوبی، جایگاه نمادین خاصی دارد و مظهر مقاومت، شفا و حفاظت در برابر سختیها است. ریشه زبانی این کلمه کاملاً فارسی بوده و از ترکیب مارمولک و واژه پهلوی شاخ شکل گرفته است.
در بازیهای کلماتی و حل جدول، این عبارت دقیقاً از ۱۳ حرف (بدون احتساب فاصله) تشکیل شده و به عنوان یک پاسخ دقیق برای سوالات مرتبط با خزندگان شاخدار یا جانورانی با ویژگی دفاعی پرتاب خون شناخته میشود.