یعنی چه
دشمنتراش به کسی، رفتار یا سیاستی گفته میشود که با تندروی، سوءتفاهم یا غرضورزی، برای خود یا مجموعهاش دشمنان جدید به وجود میآورد یا دوستان را به دشمن تبدیل میکند.
تلفظ
این واژه به صورت [دُشْ مَ تَ راش] (doshman-tarāsh) در زبان فارسی تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ رایج برای این مفهوم در جدول کلمات متقاطع، واژه «دشمن تراش» با ۸ حرف یا واژههای مشابهی چون «دشمنساز» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههای Antagonizer و Enemy-creator برای صفت دشمنتراش، و واژه Antagonism برای اسم مصدر آن (دشمنتراشی) استفاده میشود.
در قرآن
این واژه به دلیل اصالت فارسی در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، در فرهنگ قرآنی مفاهیمی چون «مُشاقّ» (کسی که آگاهانه در صف مقابل حق میایستد و دشمنی ایجاد میکند) یا رفتارهایی چون «تفرقه» و «افساد» به این مفهوم نزدیک هستند.
نماد چیست
نماد سنتی خاصی برای آن تعریف نشده، اما در کاریکاتورهای سیاسی مدرن، به صورت فردی که در حال ساختن و تراشیدن یک مجسمه هیولایی از دشمن است یا در حال اره کردن شاخهای که خود روی آن نشسته، به تصویر کشیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل دشمن تراش
واژه «دشمنتراش» یک ترکیب اصیل و فصیح در زبان فارسی است که از دو جزء «دشمن» (با ریشه اوستایی به معنی بداندیش) و بن مضارع «تراش» (از مصدر تراشیدن، در معنای مجازیِ ساختن و خلق کردن) تشکیل شده است. این واژه به خوبی پدیدهای رفتاری یا رویکردی سیاسی را توصیف میکند که در آن فرد یا جریان، بدون وجود دلیل واقعی و تنها بر اثر سوءتدبیر، بیتدبیری یا تندروی، دایره مخالفان خود را گسترش میدهد.
در نقطه مقابل این صفت، مفاهیمی چون «دوستیاب» یا «مصلح» قرار دارند که به دنبال جذب حداکثری و دلجویی هستند. بررسی این واژه در بستر اجتماعی و سیاسی نشان میدهد که دشمنتراشی همواره به عنوان یک ویژگی منفی و آسیبزا شناخته میشود که سرمایههای اجتماعی را از بین میبرد.