یعنی چه
سیتوپنی یک اصطلاح تخصصی در خونشناسی است و زمانی رخ میدهد که تعداد یک یا چند رده از سلولهای خونی شامل گلبولهای قرمز، گلبولهای سفید یا پلاکتها به کمتر از حد نرمال برسد. این وضعیت یک بیماری مستقل نیست، بلکه نشانهای از یک اختلال زمینهای مانند مشکلات مغز استخوان یا بیماریهای خودایمنی است.
تلفظ
این واژه به صورت سیتوپنی (Sito-Peni) تلفظ میشود که ریشه در اصطلاحات پزشکی غربی دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به سوال «کاهش سلولهای خونی در پزشکی» واژه ۷ حرفی «سیتوپنی» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این اصطلاح به صورت Cytopenia نوشته میشود که از دو بخش Cyto به معنی سلول و Penia به معنی کمبود تشکیل شده است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی از وامواژه Sitopeni و یا عبارت Hücre azalması برای توصیف این حالت استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق و پارسی این اصطلاح پزشکی «کاهش سلولهای خونی» یا «کمبود گلبولها» است، هرچند در محیطهای علمی و درمانی خود واژه سیتوپنی به کار میرود.
نماد چیست
واژه سیتوپنی نماد گرافیکی خاصی ندارد، اما در نتایج آزمایش خون (CBC) کاهش ردههای سلولی معمولاً با یک فلش رو به پایین یا عباراتی نظیر Low مشخص میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
از آنجا که سیتوپنی اساساً یک واژه بیگانه وارداتی به زبان فارسی است، ریشهشناسی آن نشان میدهد که از زبان یونانی باستان گرفته شده است. بخش اول یعنی Cyto به معنی سلول و بخش دوم یعنی Penia به معنی فقر، نقصان و کمبود است که در مجموع فقر سلولی یا کاهش تعداد سلولها را معنا میدهد.
جمعبندی و توضیح کامل سیتوپنی
سیتوپنی یک واژه کلیدی و تخصصی در علم خونشناسی (هماتولوژی) است که به معنای کاهش یافتن تعداد سلولهای خونی به پایینتر از سطح استاندارد و طبیعی آن است. این کاهش میتواند دامنه متفاوتی داشته باشد؛ گاهی فقط یک رده خونی کاهش مییابد (مانند لکوپنی برای گلبولهای سفید یا ترومبوسیتوپنی برای پلاکتها) و گاهی هر سه رده خونی همزمان دچار افت شدید میشوند که به آن پانسیتوپنی میگویند.
باید توجه داشت که سیتوپنی خود به تنهایی یک بیماری مستقل به شمار نمیرود، بلکه یک نشانه بالینی مهم است. این وضعیت حکایت از آن دارد که یا مغز استخوان در تولید سلولهای جدید دچار نقص شده (مثلاً بر اثر شیمیدرمانی یا کمخونی آپلاستیک) و یا سیستم ایمنی بدن به اشتباه در حال تخریب سلولهای خونی خویش است. تشخیص علت سیتوپنی نیازمند بررسی دقیق آزمایشگاهی است.