یعنی چه
این اصطلاح در علم زمینشناسی به منطقهای گسترده در غرب و جنوب غرب ایران (امتداد یافته تا عراق و ترکیه) اطلاق میشود که بر اثر برخورد ورقههای تکتونیکی عربستان و اوراسیا دچار چینخوردگیهای شدید، گسلهای راندگی و برآمدگی زمین شده است.
تلفظ
تلفظ این عبارت علمی به صورت واژه به واژه عبارت است از: کَمَربَند (Kamar-band) / چینخُورده (Chīn-khorde) / وَ (Va) / رانده (Rānde) / زاگرُس (Zāgros).
در جدول
در مسابقات پیامکی و جداول شرح در متن، پاسخ این عبارت دقیقاً خود واژه «کمربند چین خورده و رانده زاگرس» با تعداد ۲۵ حرف است.
به انگلیسی
در متون علمی و بینالمللی زمینشناسی، این زون ساختاری را با عبارت انگلیسی Zagros Fold and Thrust Belt و به اختصار ZFTB میشناسند.
به فارسی
این عبارت یک اصطلاح کاملاً فارسی و تخصصی در زمینشناسی ایران است. از مترادفهای آن میتوان به «زون چینخورده زاگرس» و «پهنه ساختاری زاگرس» اشاره کرد. اجزای آن شامل کمربند (پهنه)، چینخورده و رانده (برگرفته از گسلهای راندگی) و زاگرس (ریشه اوستایی زاگر اَس به معنی کوه بزرگ یا قوم ساگارتی) است.
نماد چیست
این عبارت نماد رسمی خاصی ندارد، اما در نقشههای ساختاری و تکتونیکی جهان، خطوط منحنی متراکم (نشاندهنده تاقدیسها و ناودیسها) همراه با پیکانهای گسلهای راندگی به عنوان نماد گرافیکی این کمربند شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل کمربند چین خورده و رانده زاگرس
کمربند چینخورده و رانده زاگرس یکی از پویاترین و مهمترین زونهای ساختاری و زمینشناسی در خاورمیانه است. این پهنه وسیع که حاصل برخورد مداوم صفحه تکتونیکی عربستان با صفحه اوراسیا (ایران) است، از غرب و جنوب غرب ایران آغاز شده و تا بخشهایی از عراق و ترکیه امتداد مییابد. ویژگی بارز این منطقه، وجود چینخوردگیهای متوالی، تاقدیسهای عظیم نفتی و گسلهای راندگی متعدد است.
از نظر علمی، این کمربند نمونهای کلاسیک و بینظیر در دنیا برای مطالعه فرآیندهای کوهزایی و تکتونیک انقباضی به شمار میرود. ساختار خاص این پهنه علاوه بر شکلدادن به توپوگرافی و کوهستانهای مرتفع زاگرس، نقشی حیاتی در به تله انداختن ذخایر عظیم هیدروکربنی (نفت و گاز) در این منطقه ایفا کرده است.