یعنی چه
زودباور صفت مرکبی است برای اشاره به افرادی که به راحتی تحت تأثیر حرفهای دیگران قرار میگیرند و بدون سنجیدن صحت و سقم یک ادعا، آن را به عنوان حقیقت قبول میکنند. این ویژگی معمولاً از سادهدلی یا کمتجربگی ناشی میشود.
تلفظ
این واژه از دو بخش «زود» (با سکون دال) و «باور» (با فتح واو) تشکیل شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، برای راهنمای «کسی که زود حرف دیگران را قبول میکند» یا «سادهدل»، واژه ۷ حرفی «زودباور» یا معادلهای آن به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Gullible دقیقترین معادل برای کسی است که به راحتی فریب میخورد و هر چیزی را باور میکند. واژه Credulous نیز به تمایل زیاد برای باور کردن ادعاها اشاره دارد.
به فارسی
واژههای مترادف فارسی شامل سادهلوح، سادهدل، خوشباور، دهنبین و سلیمالنفس هستند. در مقابل، واژههای دیرباور، شکاک و هوشیار به عنوان متضاد آن شناخته میشوند. این کلمه از نظر ساختاری یک صفت مرکب فاعلی مرخم است.
در قرآن
در آیه ۶۱ سوره توبه آمده است که منافقان پیامبر اسلام (ص) را به دلیل حلم و گوش سپردن به حرفهای همگان، «أُذُن» (سراپا گوش یا زودباور) مینامیدند. خداوند در پاسخ فرمود که این ویژگی از روی خیرخواهی و رحمت برای جامعه است (قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ).
جمعبندی و توضیح کامل زودباور
واژه «زودباور» در زبان فارسی نمایانگر حالتی رفتاری و اخلاقی است که در آن فرد بدون ارزیابی منطقی و جستجوی شواهد، هر سخن یا ادعایی را به سرعت میپذیرد. این واژه از ترکیب دو بخش فارسی «زود» و «باور» (با ریشه پهلوی و اوستایی به معنای اعتقاد) ساخته شده است و معمولاً بار معنایی هشداردهندهای دارد تا افراد را به هوشیاری بیشتر در تعاملات اجتماعی دعوت کند.
در فرهنگهای مختلف و ادبیات جهان، شخصیتهای متعددی مانند پینوکیو به عنوان نماد بارز زودباوری شناخته میشوند که به دلیل همین ویژگی دچار فریب و دردسر میگردند. در نگاه قرآنی نیز این مفهوم در داستان برخورد منافقان با پیامبر (ص) مطرح شده، جایی که گوش سپردن و مدارای پیامبر با مردم به غلط توسط مریضان اخلاقی به زودباوری تعبیر میشد، در حالی که نشانه رحمت و حسن خلق ایشان بود.
به طور کلی، شناخت این مفهوم و واژگان مترادف آن مانند سادهلوح و دهنبین، به درک بهتر روابط انسانی و تقویت تفکر انتقادی در مواجهه با اخبار و ادعاهای گوناگون کمک شایانی میکند.