یعنی چه
ملقط در لغت به معنی اسم ابزار و وسیلهای است که با آن چیزی را از روی زمین یا جای دیگری برمیدارند و بلند میکنند. در کاربرد عام و سنتی، به انواع انبر (مانند انبر آهنگری یا آتش)، منقاش و موچین اطلاق میشود.
تلفظ
این واژه بر وزن «مِفْعَل» (اسم ابزار در زبان عربی) تلفظ میشود؛ یعنی با کسره حرف اول (م) و فتحه حرف سوم (ق).
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژه چهار حرفی «ملقط» معمولاً در پاسخ به طراحانی که معادلهای قدیمی یا عربی کلماتی چون انبر، گیره یا موچین را میخواهند، به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به نوع کاربری ملقط، در زبان انگلیسی معادلهای متفاوتی برای آن وجود دارد؛ برای ابزارهای ظریف مانند موچین از Tweezers و برای ابزارهای بزرگتر مانند انبر آتش یا کارگاهی از Tongs و Pincers استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ریشه سه حرفی «ل ق ط» به معنی برچیدن و برداشتن گرفته شده است. در زبان عربی معاصر نیز ملاقیط یا ملاقط به انواع گیرهها و انبرها گفته میشود.
به فارسی
بهترین و رایجترین معادلهای فارسی برای این واژه، کلمات «انبر» (برای کاربردهای صنعتی و عمومی) و «موچین» یا «منقاش» (برای کاربردهای ظریف) هستند.
نماد چیست
ملقط یک واژه کاملاً کاربردی و بیانی برای نامگذاری یک ابزار دستی است و بر خلاف برخی اشیاء قدیمی، نمادگرایی اسطورهای، ادبی یا عرفانی شناختهشدهای در فرهنگ فارسی ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل ملقط
واژه «ملقط» یک اسم ابزار وامگرفته از زبان عربی است که از ریشه «لقط» به معنای برداشتن چیزی از روی زمین مشتق شده است. این کلمه در ادبیات کلاسیک و لغتنامههای معتبر فارسی نظیر لغتنامه دهخدا به معنای انبر، گازانبر، منقاش و موچین ثبت شده و به هر نوع وسیلهای که برای گرفتن، بلند کردن یا برچیدن اشیاء به کار رود، دلالت دارد.
اگرچه خود کلمه ملقط در متن قرآن نیامده است، اما افعال همخانواده آن در داستانهای قرآنی (مانند نجات حضرت یوسف از چاه و گرفتن حضرت موسی از آب توسط خاندان فرعون) به کار رفتهاند که همگی معنای «برگرفتن و نجات دادن شیء یا شخص از جایی» را تقویت میکنند.
امروزه این کلمه در زبان محاورهای فارسی کاربرد چندانی ندارد و جای خود را کاملاً به واژههایی چون انبر و موچین داده است؛ با این حال، به دلیل ساختار چهار حرفی و ریشه اصیلش، همچنان یکی از کلمات کلیدی و محبوب طراحان جدولهای کلمات متقاطع به شمار میرود.