یعنی چه
ترکیب «جرعه بزرگ» یک اصطلاح توصیفی (صفت و موصوف) است و به معنای نوشیدن حجم زیادی از مایعات در یک مرتبه است؛ به عبارتی دیگر یعنی یک قلپ یا قورت بزرگ و طولانی.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت «جُرعه» (Jor'eh) با مصوت ضمه روی حرف جیم و سکون روی راء و عین، به همراه واژهٔ «بزرگ» (Bozorg) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این مدخل بر اساس تعداد حروف، خود واژهٔ «جرعه بزرگ» (۸ حرف) یا اصطلاحات مترادفی مانند «آشام» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این مفهوم بیشتر از واژگان عامیانه و اصطلاحی مانند Gulp یا Swig استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ترکیب موصوف و صفتی «جرعة كبيرة» برای رساندن این معنا استفاده میشود.
به فارسی
واژههای سره و رایج فارسی که دقیقاً همین معنا را میرسانند شامل قلپ بزرگ، قورت بلند و آشام هستند.
در قرآن
خود ترکیب «جرعه بزرگ» در متن قرآن وجود ندارد؛ ولی فعل همخانوادهٔ آن از ریشه (ج-ر-ع) یکبار در آیه ۱۷ سوره مبارکه ابراهیم به صورت «یَتَجَرَّعُهُ» (آن را جرعهجرعه و با سختی فرو میبرد) در وصف نوشیدنی اهل جهنم به کار رفته است.
نماد چیست
در ادبیات غنایی و عرفانی فارسی، «جرعه» نمادی از سهم کوچک سالک از اسرار، مقامات الهی یا عشق و معرفت است. در این میان، «جرعه بزرگ» تداعیکننده ظرفیت بالاترِ سالک و دریافت سهم و فیضِ منورِ ناگهانی و وسیعتر از سوی معشوق یا مبدأ اعلی است.
جمعبندی و توضیح کامل جرعه بزرگ
ترکیب «جرعه بزرگ» یک اصطلاح ترکیبی و توصیفی در زبان فارسی است که از ادغام واژهٔ وامگرفته شدهٔ عربی «جرعه» (از ریشه ج-ر-ع به معنی بلعیدن مایع) و واژهٔ اصیل فارسی «بزرگ» (ریشه در فارسی میانه) ساخته شده است. این عبارت در گفتار روزمره به معنای قورت دادن یا بلعیدن حجم زیادی از یک نوشیدنی در یک مرتبه است که معادلهایی چون قلپ بزرگ یا آشام دارد.
از نظر ادبی و عرفانی، برخلاف معنای مادی آن که به نوشیدن فیزیکی اشاره دارد، واژهٔ جرعه و ترکیبات آن نمادی از چشیدن طعم معرفت، عشق و شهود الهی است. شاعران کلاسیک مانند حافظ و مولوی بارها از جرعه به عنوان سهمی از بادهٔ معنوی یاد کردهاند که در این راستا، جرعهٔ بزرگ نشاندهندهٔ عنایت و فیض غلیظتر و تجلی ناگهانی اسرار بر قلب سالک است.