یعنی چه
عهدهگیری به معنای تقبل، پذیرش و بر گردن گرفتن یک کار، مسئولیت یا بدهی است. این واژه از ترکیب «عهده» (عربی) به معنی ضمانت و مسئولیت، و «گیری» (فارسی) از مصدر گرفتن ساخته شده است که مفهوم ملتزم شدن به یک امر را میرساند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت عُهْ دِ گی ری (oh-de-gi-ri) است که در آن حرف ع با ضمه و ه با سکون خوانده میشوند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه عهدهگیری معمولاً با نشانههایی چون تعهد، تقبل، پذیرش مسئولیت یا پایندانی (برابر پارسی) پرسیده میشود که خود واژه ۸ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، از واژههای متنوعی برای این مفهوم استفاده میشود؛ در مباحث رسمی و کاری بیشتر Undertaking و برای پذیرش مسئولیت یا ریسک از Assumption استفاده میگردد.
به عربی
در زبان عربی واژههای تَعَهُّد، تَقَبُّل و اِلتِزام نزدیکترین معادلهای معنایی برای عهدهگیری و پذیرش مسئولیت هستند.
نماد چیست
این واژه یک مفهوم انتزاعی، حقوقی و اخلاقی است و نماد باستانی یا تصویری مستقیمی ندارد؛ اما در مفاهیم مدرن غالباً با نمادهایی چون «دست دادن» به نشانه توافق یا «امضا کردن» اسناد تعهدآور نمایش داده میشود. از دیدگاه قرآنی نیز ریشه آن (عهد) اهمیت بالایی دارد و در آیاتی مانند آیه ۳۴ سوره اسراء بر پایبندی به آن تاکید شده است.
جمعبندی و توضیح کامل عهده گیری
واژه «عهدهگیری» یک ترکیب اصیل عربی-فارسی است که از بخش اول «عهده» (به معنی مسئولیت و ضمانت) و بخش دوم «گیری» (از مصدر گرفتن) تشکیل شده است. این اصطلاح در ادبیات حقوقی، اخلاقی و روزمره به معنای پذیرفتن ارادی یک وظیفه، بدهی یا مسئولیت و متعهد شدن به سرانجام رساندن آن است.
از نظر مترادفهای فارسی، کلماتی مانند تعهد، تقبل، عهدهداری و واژه سره پارسی «پایندانی» صریحترین برابرهای آن هستند. در نقطهی مقابل، اصطلاحاتی چون سلب مسئولیت، واگذاری، شانه خالی کردن و نکول (در اصطلاح مالی) به عنوان متضادهای اصلی آن شناخته میشوند.
اگرچه خود این ترکیب اسمی در متن قرآن نیامده است، اما ریشه آن یعنی «عهد» جایگاه بسیار ویژهای در اخلاق اسلامی دارد و وفای به آن واجب شمرده شده است. این واژه در کاربردهای بینالمللی نیز با مفاهیمی همچون Undertaking در انگلیسی و تعهد در عربی همپوشانی کامل دارد.