یعنی چه
تولا (تولی) به معنی دوست داشتن، پیوند دوستی بستن و پذیرش سرپرستی و ولایت خدا، پیامبر و اهلبیت است. تبرا (تبرّی) به معنی بیزاری جستن، دوری کردن و دشمنی با دشمنان خدا، حق و اهلبیت مأخوذ شده است.
تلفظ
این اصطلاح در زبان فارسی معمولاً به صورت «تَوَلّا و تَبَرّا» با الف مقصوره تلفظ میشود، گرچه شکل اصیل و مکتوب عربی آن «تَوَلّی و تَبَرّی» است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دینی و اعتقادی که از فروع دین تشیع به شمار میرود، «تولا و تبرا» با ۹ حرف است.
به انگلیسی
در ترجمه انگلیسی، برای مفهوم تولا عباراتی نظیر Loyalty (وفاداری) یا Devotion (دلبستگی) و برای تبرا عباراتی همچون Dissociation (بیزاری و جدایی) یا Disavowal (اعلام برائت) به کار میرود.
به فارسی
برابرها و معادلهای مستقیم فارسی برای بخش اول (تولا) شامل «دوستی، مودت، مهرورزی و پیروی» و برای بخش دوم (تبرا) شامل «بیزاری، دوری، انزجار و برائت» است.
در قرآن
خود ترکیب اسمی «تولی و تبری» در قرآن نیامده است، اما مفاهیم و ریشههای آنها به وفور یافت میشود؛ مانند آیه ۵۵ سوره مائده (إِنَّمَا وَلِیُّكُمُ اللَّه) به عنوان مصداق تولا، و آغاز سوره توبه (بَرَاءَةٌ مِّنَ اللَّهِ) و آیه ۴ سوره ممتحنه به عنوان مصداق تبرا.
نماد چیست
این دو اصطلاح نماد توازن «جاذبه و دافعه ایمانی» یا همان سیستم حب و بغض برای خدا هستند. بارزترین تجلی نمادین و آیینی آن در شعار «انی سلم لمن سالمکم و حرب لمن حاربکم» در زیارت عاشورا مشهود است.
جمعبندی و توضیح کامل تولا و تبرا
اصطلاح «تولا و تبرا» یکی از آموزههای محوری و از فروع دین در مذهب تشیع است. این مفهوم بر این اصل استوار است که دینداری و ایمان واقعی تنها با داشتن عواطف مثبت یعنی محبت و ولایتپذیری نسبت به جبهه حق (خدا، پیامبر و اهلبیت) کامل نمیشود؛ بلکه لزوماً نیازمند یک رویه سلبی یعنی مرزبندی مشخص، بیزاری و برائت از ظالمان، باطل و دشمنان خداست. این دو اصل در حقیقت به منزله دو بال برای حرکت در مسیر توحید و کمال معنوی هستند.
در فرهنگ اسلامی، تولا و تبرا جهتگیری عاطفی، اجتماعی و سیاسی یک مؤمن را تنظیم میکنند. انسان مسلمان با تولا همبستگی و انسجام درونگروهی جامعه دینی را تحکیم میبخشد و با تبرا، در برابر نفوذ فکری و تسلط جریانهای باطل سد دفاعی ایجاد میکند. ملموسترین و معروفترین ظهور آیینی این تفکر عقیدتی، در فرازهای مختلف زیارتنامهها، به ویژه زیارت عاشورا تجلی یافته است.