یعنی چه
این عبارت ترکیبی از دو واژه مجزای حقوقی است. «جزا» در لغت به معنی پاداش یا مکافات عمل (خیر یا شر) و در اصطلاح به معنی کیفر و مجازات است. «جرم» نیز در اصطلاح حقوقی و فقهی به هر فعل یا ترک فعلی گفته میشود که در قانون یا شرع برای آن مجازات تعیین شده است. این دو واژه معمولاً در کنار هم اشاره به رشته دانشگاهی «حقوق جزا و جرمشناسی» دارند.
تلفظ
واژه اول به فتح جیم (جَزا) و واژه دوم به ضم جیم و سکون راء و میم (جُرم) تلفظ میشود که در ترکیب با واو عطف به صورت «جَزا وَ جُرم» خوانده میشود.
در جدول
این کلمه ترکیبی دقیقاً از ۷ حرف (ج-ز-ا-و-ج-ر-م) تشکیل شده است و میتواند به عنوان پاسخ برای پرسشهای مربوط به اصطلاحات فقهی، قضایی و حقوقی در جدول استفاده شود.
به انگلیسی
برای واژه جزا معادلهای Punishment یا Sanction و برای جرم معادلهای Crime یا Offense به کار میرود.
به عربی
هر دو واژه ریشه عربی دارند؛ جزا از ریشه (ج ز ی) به معنی مکافات دادن و جرم از ریشه (ج ر م) به معنی قطع کردن و ارتکاب گناه است.
در قرآن
هر دو واژه به وفور در قرآن ذکر شدهاند؛ «جزا» هم برای پاداش بهشت و هم کیفر جهنم آمده است، مانند آیه «جَزَاءً بِمَا کَانُوا يَعْمَلُونَ». مشتقات «جرم» مانند «مجرمون» نیز بارها استفاده شده است، مانند آیه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي عَذَابِ جَهَنَّمَ خَالِدُونَ».
نماد چیست
برای خود این واژگان ترکیبی نماد مستقلی وجود ندارد، اما در مفهوم کلی حقوقی و قضایی، نماد «ترازو و شمشیر» (ایزدبانوی عدالت) نشانه برقراری دادگری، سنجش جرم و تعیین جزای عادلانه است.
جمعبندی و توضیح کامل جزاوجرم
عبارت «جزا و جرم» یک ترکیب واژگانی در قلمرو حقوق، فقه و علوم قضایی است. این ترکیب از دو رکن اساسی تشکیل شده است: «جرم» که به معنای هرگونه بزه، گناه یا رفتار خلاف قانون و شرع است که برای آن مجازات تعیین شده، و «جزا» که به معنای پادافره، کیفر و مجازاتی است که به سبب ارتکاب آن جرم گریبانگیر فرد میشود.
در نظامهای دانشگاهی و حقوقی مدرن، این دو واژه معمولاً در کنار هم یادآور شاخه علمی و تخصصی «حقوق جزا و جرمشناسی» هستند؛ رشتهای که از یک سو به جرم، بسترها و علل وقوع آن میپردازد و از سوی دیگر، قوانین مربوط به مجازاتها و نحوه اجرای جزا را تبیین میکند. ریشه هر دو کلمه عربی بوده و انعکاس گستردهای در متون دینی و آیات قرآن کریم دارند.