یعنی چه
تُرفة در لغت به معنای فراخی عیش، برخورداری از نعمت و رفاه است. این واژه همچنین به هر چیز تازه، نوبر، شگفتآور و ارمغانی که برای کسی برده میشود (تحفه) و یا غذای خوشمزه و لذیذ اطلاق میگردد.
تلفظ
این واژه در اصل عربی با ضمهٔ تاء و سکون راء به صورت (تُرفة) تلفظ میشود. قابل ذکر است که واژهای مشابه در زبان کردی به صورت «تِریفَه» (Trîfe) وجود دارد که معنایی کاملاً متفاوت (نور و تشعشع ماه کامل) دارد.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژهٔ «ترفة» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون رفاه، نعمت، آسایش، تحفه و ارمغان کاربرد دارد و کلمهای ۴ حرفی است.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد کلمه، میتوان معادلهای انگلیسی فوق را برای جنبههای مختلف معنایی تُرفة (رفاه یا تحفه) استفاده کرد.
به عربی
این واژه ریشه عربی دارد و در زبان مبدأ نیز دقیقاً به همین معانیِ گشایش در رزق، خوشگذرانی و نوبرانه به کار میرود.
به فارسی
برگردانها و جایگزینهای دقیق فارسی این واژه شامل رفاه، گشایش، آسودگی، تنآسانی، نعمت و همچنین ارمغان و تحفه هستند.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی، این واژه و مشتقاتش نماد ثروت و رفاهی است که مایهٔ مستی، غرور، غفلت و طغیان انسان میشود؛ نعمتی که به جای شکرگزاری، فرد را به گمراهی میکشاند.
جمعبندی و توضیح کامل ترفة
واژهٔ «تُرفة» ریشهای عربی دارد و از نظر لغوی به دو دستهٔ معنایی عمده تقسیم میشود؛ اول به معنای نعمت، رفاه، گشایش در زندگی و تنآسانی، و دوم به معنای تحفه، ارمغان، نوبرانه و غذای لذیذ. املای دقیق آن با تاء مربوطه است و در زبان فارسی به عنوان یک لغت فصیح ادبی شناخته میشود.
اگرچه خودِ واژهٔ «تُرفة» به صورت مستقیم در قرآن نیامده، اما مشتقات همخانوادهٔ آن مانند «مترفین» ۸ بار در آیات قرآن به کار رفتهاند. قرآن کریم همواره این ریشه را در مقام نکوهش مستکبران و ثروتمندانی به کار برده که فراوانیِ نعمت آنها را غافل و سرکش کرده است، به طوری که در صف نخست مخالفت با پیامبران قرار میگرفتند.
در حوزهٔ نگارش و فرهنگنویسی، باید توجه داشت که این کلمه نباید با واژهٔ کردی «تِریفَه» (به معنی نور و تشعشع ماه کامل) اشتباه شود. تُرفة در ادبیات فارسی نمادی از رفاهِ بیش از حد و دنیازدگیِ غافلکننده به شمار میرود.