یعنی چه
علم حضوری به معنای شهود و آگاهی مستقیم، بیواسطه و خطاناپذیر انسان نسبت به ذات خود، حالات درونی (مانند ترس، گرسنگی و شادی) و حقایق الهی است که در آن مفهوم یا صورت ذهنی واسطه نیست.
تلفظ
تلفظ صحیح این اصطلاح فلسفی به صورت [عِ ل مِ حُ ضو ری] (elme hozuri) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح فلسفی و معرفتشناختی «علم حضوری» است که ۸ حرف دارد. از واژههای «شهود» یا «علم اشراقی» نیز به عنوان معادل استفاده میشود.
به انگلیسی
در متون فلسفی غرب و ترجمه آثار فلسفه اسلامی، رایجترین معادل برای این اصطلاح Knowledge by presence است.
به عربی
این اصطلاح در زبان عربی و متون فلاسفه مسلمان به صورت «العلم الحضوری» به کار میرود.
در قرآن
عبارت ترکیبی «علم حضوری» در متن قرآن نیامده است، اما فلاسفه و مفسران مبانی آن را در آیاتی چون آیه ۱۷۲ سوره اعراف (آیه میثاق) که به معرفت فطری و بیواسطه انسان به خدا اشاره دارد، تبیین میکنند.
نماد چیست
برای این واژه و اصطلاح پیچیده فلسفی، نماد تصویری یا نشانه خاصی در فرهنگ عامه یا هنر وجود ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل علم حضوری
علم حضوری یکی از بنیادیترین مفاهیم در معرفتشناسی و فلسفه اسلامی، بهویژه در حکمت متعالیه ملاصدرا و فلسفه اشراق سهروردی است. در این نوع معرفت، بر خلاف علم حصولی، هیچگونه صورت ذهنی یا مفهوم واسطهای میان شخص دانا (عالم) و امر دانسته (معلوم) وجود ندارد، بلکه خودِ واقعیتِ معلوم نزد عالم حاضر است. عالیترین نمونههای این علم، آگاهی انسان به ذات خودش و احساسات درونیاش مانند ترس و محبت است.
این نوع دانش به دلیل نبود واسطه، کاملاً خطاناپذیر و یقینی است و پایهای برای سایر دانشهای انسان محسوب میشود. در عرفان و حکمت اسلامی، معرفت حقیقی به پروردگار نیز از سنخ علم حضوری و شهودی قلمداد میشود که از طریق تصفیه نفس و اشراق باطنی حاصل میگردد.