معنی
واژه ثقیلالسمع در لغت به معنای کسی است که گوشش سنگین شده و توانایی شنوایی او کاهش یافته است؛ به طوری که صداها را بهسختی یا تنها در صورت بالا بودن شدت صدا دریافت میکند.
یعنی چه
این اصطلاح کنایه و توصیفی از وضعیت فردی است که دچار کمشنوایی شده است. در متون قدیمی و رسمی، به جای استفاده از واژههای عامیانه، از این ترکیب برای رعایت ادب و دقت علمی استفاده میکردند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت ادغام الف و لام تعریف در حرف سین است که به صورت «ثَقيلُ السَّمْع» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف خواستهشده میتواند خودِ «ثقیل السمع» (۹ حرفی) یا معادلهای فارسی آن مانند گرانگوش باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به افرادی که دچار افت شنوایی هستند اما کاملاً ناشنوا نیستند، از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به عربی
این عبارت ریشه در زبان عربی دارد. هرچند در متون کهن عربی از ثقیلالسمع استفاده میشد، در زبان فصیح و معاصر امروزی اصطلاح «ضعیف السمع» کاربرد بیشتری دارد.
به فارسی
برگردان و معادلهای اصیل فارسی این واژه کلماتی چون گرانگوش، سنگینگوش و سختشنو هستند که دقیقاً همین مفهوم را منتقل میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل ثقیل السمع
عبارت «ثقیلالسمع» یک ترکیب وصفی وامگرفته از زبان عربی است که از دو جزء «ثقیل» (به معنی سنگین و گران) و «السمع» (به معنی شنوایی و گوش) تشکیل شده است. این اصطلاح در زبان و ادبیات فارسی برای توصیف افرادی به کار میرود که دچار عارضه کمشنوایی هستند و صداها را به سختی میشنوند. در فرهنگ علائم مدرن، این حالت با نماد بینالمللی گوش خطخورده نمایش داده میشود.
اگرچه خود این ترکیب عینا در آیات قرآن مجید ذکر نشده است، اما مفهوم و معنای سرشار آن با تعابیری همچون «وَفِی آذَانِهِمْ وَقْرًا» (در گوشهایشان سنگینی است) در سورههای انعام و فصلت برای اشاره به کسانی که از شنیدن حقیقت امتناع میکنند، به کار رفته است. در ادبیات فارسی نیز کنایههایی مانند «پنبه در گوش داشتن» قرابت معنایی زیادی با این مفهوم دارد.
در مجموع، این کلمه امروزه بیشتر در نثرهای رسمی، متون پزشکی کهن و طراحی جدولهای کلمات متقاطع کاربرد دارد و معادلهای فارسی روان آن مانند سنگینگوش و گرانگوش، به خوبی بار معنایی آن را در گفتگوهای روزمره دوزبانه و فارسی منتقل میکنند.