یعنی چه
مارپیچ دوگانه در هندسه به معنای دو رشتهٔ موازی و مارپیچ است که حول یک محور مشترک پیچ خوردهاند. این اصطلاح در زیستشناسی مولکولی به طور خاص برای توصیف ساختار سهبعدی مولکول دنا (DNA) به کار میرود که اولین بار در سال ۱۹۵۳ توسط جیمز واتسون و فرانسیس کریک کشف و توصیف شد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «مارْپيچ» (با سکون ر و چ) و «دوگانِه» (با فتح گ و ن) تشکیل شده است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول درباره ساختار DNA یا لولب مضاعف، کلمه «مارپیچ دوگانه» با ۱۲ حرف پاسخ دقیق است.
به انگلیسی
اصطلاح علمی این ساختار در زبان انگلیسی Double Helix است که به طور گسترده در متون زیستشناسی جهان استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دیگر این اصطلاح در زبان فارسی شامل «مارپیچ دوتایی»، «مارپیچ دورشتهای» و در متون قدیمیتر یا عربی مآب «لولب مضاعف» یا «لولب مزدوج» است. ریشهٔ واژهٔ مارپیچ از ترکیب (مار + پیچ) به معنای چیزی است که مانند مار به خود پیچیده است.
نماد چیست
این ساختار نماد جهانی علم ژنتیک، زیستشناسی مولکولی، وراثت و اسرار خلقت در عصر مدرن است. تکامل هندسی آن گاهی در معماری مدرن و آثار هنری برای نشان دادن پیوند، دوگانگیِ مکمل و تداوم زندگی استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مارپیچ دوگانه
اصطلاح «مارپیچ دوگانه» یک ترکیب وصفی نوظهور در زبان فارسی مدرن است که به عنوان ترجمهٔ تحتاللفظی عبارت علمی غربی (Double Helix) وارد زبان ما شده است. این اصطلاح به طور ویژه یادآور ساختار سهبعدی مولکول دنا (DNA) است که اساس و مبنای انتقال صفات وراثتی در موجودات زنده را تشکیل میدهد.
این ساختار که هندسه منحصربهفردی از دو رشته موازِیِ تابخورده حول یک محور است، فراتر از یک مفهوم زیستشناسی، به نمادی فرهنگی و علمی برای نشان دادن پویایی، تکامل و تداوم حیات تبدیل شده است و در هنرهای تجسمی و معماری معاصر نیز کاربرد دارد.