یعنی چه
فیبروبلاست فراوانترین و حیاتیترین سلول در بافت همبند جانوران است. این سلول وظیفه دارد ترکیبات ساختاری مهمی مانند رشتههای کلاژن، الاستین و ماتریکس برونسلولی (ماده زمینهای پوست و بافتها) را تولید و ترشح کند. فیبروبلاستها نقشی کلیدی و اساسی در فرآیند ترمیم زخمها، بازسازی بافتی و حفظ جوانی و استحکام پوست ایفا میکنند.
تلفظ
این واژه به صورت «فِبرُبلاست» یا دقیقتر «فیبروبلاست» (تلفظ لاتین: fibroblast) خوانده میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند «سلول بافت همبند»، «یاخته سازنده کلاژن» یا «عامل اصلی جوانسازی و ترمیم پوست»، کلمه ۱۰ حرفی «فیبروبلاست» مد نظر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این اصطلاح تخصصی دقیقا به صورت Fibroblast نگارش و شناخته میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی نیز از همین واژه با نگارش لاتین Fibroblast برای نامگذاری این سلول استفاده میشود.
به فارسی
در واژهگزینی زیستشناسی و زبان فارسی، برای این سلول معادلهایی نظیر «یاخته بافت همبند»، «تارزا» (به معنای زاینده تار یا رشته) و «تار رویان» پیشنهاد شده است.
نماد چیست
در متون علمی و پاتولوژی نماد گرافیکی خاصی برای آن تعریف نشده، اما در زیستشناسی سلولی و پزشکی زیبایی، فیبروبلاست به عنوان نماد اصلی بازسازی سلولی، کلاژنسازی و جوانی پوست شناخته میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Fibroblast یک اصطلاح علمی و فرنگی است که از دو بخش تشکیل شده است: «Fibro» از ریشه لاتین fibra به معنی رشته، تار یا فیبر، و «blast» از ریشه یونانی blastos به معنی جوانه، رویان یا سلول فعال بنیادی. در نتیجه معنای لغوی آن «سلول بنیادی سازنده رشته» است.
جمعبندی و توضیح کامل فیبروبلاست
فیبروبلاستها پرجمعیتترین و کلیدیترین سلولهای بافت همبند در بدن جانوران هستند که مانند یک کارخانه فعال، به تولید پروتئینهای حیاتی نظیر کلاژن و الاستین میپردازند. این سلولها داربست و ماتریس برونسلولی را شکل میدهند که قوام، پایداری و خاصیت ارتجاعی پوست و سایر بافتهای بدن به آن وابسته است.
در هنگام ایجاد جراحت یا آسیب بافتی، فیبروبلاستها به سرعت فعال شده، به محل آسیب مهاجرت میکنند و با ترشح انبوه کلاژن، فرآیند ترمیم زخم و ساخت گوشت نو را مدیریت مینمایند. به همین دلیل، در پزشکی نوین و صنایع آرایشی-بهداشتی، تحریک و تقویت این سلولها محور اصلی روشهای جوانسازی پوست و رفع چین و چروک به شمار میرود.
اگرچه این کلمه ریشهای فرانسوی و انگلیسی دارد و یک اصطلاح نوین در زیستشناسی سلولی محسوب میشود، در زبان فارسی اصطلاحات دقیقی مثل «تارزا» برای توصیف کارکرد رشتهسازی آن وضع شده است. حالت غیرفعال این سلول را نیز فیبروسیت مینامند.