یعنی چه
مفخرة واژهای کلاسیک به معنای هر چیزی است که انسان به آن میبالد و مایهٔ سرافرازی، شرف و بزرگواری او میشود. در کاربردهای معاصر، این کلمه به معنای «مایهٔ سربلندی» یا «نماد افتخار» برای یک ملت یا گروه به کار میرود.
تلفظ
این واژه در زبان مبدأ (عربی) به صورت مَفْخَرَة و با تنوین یا تاء گرد تلفظ میشود، اما در فارسی به صورت «مَفْخَره» با سکون فاء و فتح خاء و راء خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ واژهٔ پنج حرفی «مفخرة» یا «مفخره» است که به عنوان مایهٔ نازش و مباهات شناخته میشود.
به انگلیسی
برای بیان مفهوم مفخرة در زبان انگلیسی، بسته به لحن متن میتوان از واژگانی چون Pride یا اصطلاحات کنایهای استفاده کرد.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان این واژه در زبان فارسی شامل افتخار، مایهٔ سرافرازی، مباهات، نازش، بزرگی و شرف هستند.
نماد چیست
این کلمه مظهر و نماد شرف، اعتبار و هویت افتخارآمیز است. وقتی شخصیت بزرگ یا اثر تاریخی ارزشمندی «مفخرهٔ کشور» نامیده میشود، در واقع به عنوان نماد سربلندی و عزت آن جامعه معرفی شده است.
جمعبندی و توضیح کامل مفخرة
واژهٔ «مفخرة» (که در فارسی به صورت مفخره یا مفخرت نیز نوشته میشود) ریشه در زبان عربی دارد و از سه حرف «ف - خ - ر» مشتق شده است. این کلمه بر وزن مَفعَلَة ساخته شده و دلالت بر ابزار، مکان یا مایهٔ فخر دارد؛ یعنی هر آن چیزی که انسان، جامعه یا ملتی بتواند با تکیه بر آن به خود ببالد و احساس سربلندی و شرف کند.
اگرچه خود این واژه به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما همخانوادههای آن مانند «فخور» و «تفاخر» در آیات متعددی به کار رفتهاند که بیشتر به نقد تفاخر اجتماعی و فخرفروشیهای پوچ دنیوی اشاره دارند. با این حال، بار معنایی واژهٔ مفخرة در ادبیات فارسی و عرفی، مثبت، حماسی و هویتی است و برای توصیف دستاوردهای بزرگ، دانشمندان برجسته یا مواردهای ارزشمند ملی به کار میرود.
در مجموع، این کلمه مترادف با مفاهیمی چون افتخار، مباهات و سرافرازی است و متضاد آن واژههایی مانند ننگ، عار، خفت و سرافکندگی هستند که نشاندهندهٔ سقوط مرتبه و بیاعتباری میباشند.