یعنی چه
این عبارت یک ترکیب عربی (جار و مجرور + مضافالیه) است که در زبان فارسی به عنوان قید به کار میرود و به معنای با اجازه، خواست و فرمان او (خداوند) است.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه بر اساس قواعد عربی «بِإِذْنِهِ» (be eznehi) است که در زبان فارسی معمولاً به صورت روانترِ «به اِذنِه» (be ezne) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «به اجازه او» یا «به فرمان او»، کلمه ۶ حرفی «به اذنه» است.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون اسلامی، این عبارت با توجه به سیاق متن به صورتهای فوق برگردانده میشود.
به عربی
این عبارت اصالتاً عربی است و از سه بخش «بـِ» (به) + «إذن» (اجازه) + «هـ» (ضمير متصل غایب به معنای او) تشکیل شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این ترکیب عبارتند از: به خواست خدا، با اجازه او، به فرمان او، به اذن حق و حسبالفرمان.
در قرآن
این ترکیب دقیقاً با همین ساختار ۳۸ بار در قرآن آمده است؛ از جمله در آیتالکرسی (بقره/۲۵۵): «مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ» (چه کسی میتواند نزد او شفاعت کند مگر به اجازه او؟).
جمعبندی و توضیح کامل به اذنه
عبارت «به اذنه» یک ترکیب دینی و کلامی وامگرفته از زبان عربی است که در ادبیات و متون مذهبی فارسی کاربرد گستردهای دارد. این کلمه بیانگر این مفهوم عقیدتی است که هیچ پدیدهای در جهان رخ نمیدهد و هیچ شفاعت یا معجزهای صورت نمیگیرد، مگر اینکه فرمان، اراده و خشنودی خداوند پشتوانه آن باشد.
ریشه اصلی این واژه (ء ذ ن) در ابتدا مرتبط با شنیدن و گوش دادن بوده، اما در تطور زبانی به معنای آگاهی یافتن، اطاعت و صادر کردن اجازه دگرگون شده است. کاربرد فراوان این واژه در قرآن کریم، به ویژه در آیات مربوط به شفاعت و معجزات پیامبران، جایگاه معرفتی آن را در جهانبینی اسلامی تثبیت کرده است.