یعنی چه
واژهٔ مرصاد در لغت به معنی جایگاه مخصوص کمین، محل مراقبت و زیر نظر گرفتن چیزی است. این کلمه بر وزن اسم مکان بوده و به هر موقعیت، راه یا گذرگاهی که در آن برای غافلگیری دشمن یا صید کمین میکنند، پدید میآید.
تلفظ
این واژه با کسر میم، سکون راء و صاد خوانده میشود: [مِرْ + صاد].
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، پاسخهای رایج برای این واژه شامل کمینگاه، مکمن، رصدگاه و بزنگاه است. کلمهٔ مرصاد دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی متناسب با کاربرد، از کلمهٔ Ambush برای مفهوم کمین و غافلگیری، و از عبارت Observation post برای جایگاه دیدهبانی استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی و واژگان هممعنی آن شامل کمینگاه، مَکمن، رصدگاه، دیدهگاه و بزنگاه است. متضاد آن نیز واژههایی مانند مَأمن (محل امن) و پناهگاه هستند.
در قرآن
این واژه دو بار در قرآن کریم به کار رفته است؛ اول در آیه ۱۴ سوره فجر: «إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصَادِ» که به معنای در کمین بودن پروردگار برای ستمگران است. دوم در آیه ۲۱ سوره نبأ: «إِنَّ جهَنَّمَ کَانَتْ مِرْصَادًا» که جهنم را کمینگاهی بزرگ برای طغیانگران توصیف میکند.
نماد چیست
در تاریخ معاصر ایران، این واژه یادآور «عملیات مرصاد» در مرداد ۱۳۶۷ است که در آن نیروهای ایرانی در تنگه چهارزبر برای منافقین کمین گذاشته و آنها را شکست دادند؛ از این رو نماد هوشیاری و دفاع است. در نگاه عرفانی و اخلاقی نیز مرصاد نماد عدالت گریزناپذیر الهی و مکافات عمل به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مرصاد
واژهٔ «مرصاد» ریشهای عربی از مادهٔ «رصد» دارد و در لغت به معنای کمینگاه، محل دیدهبانی و گذرگاهی است که در آن منتظر دشمن یا شکار مینشینند. این کلمه با بار معنایی قوی و هشداردهنده خود، دو بار در قرآن کریم برای اشاره به نظارت همهجانبه خداوند بر ستمگران و کمینگاه بودن دوزخ برای طغیانگران استفاده شده است.
در فرهنگ و تاریخ معاصر ایران، نام مرصاد با عملیات ظفرنمون مرصاد در مردادماه سال ۱۳۶۷ پیوند خورده است. این عملیات که با غافلگیری و کمین نیروهای نظامی ایران در برابر هجوم منافقین همراه بود، این واژه را به نمادی از هوشیاری، مقاومت، دفاع از وطن و شکست قطعی متجاوزان تبدیل کرد. از دیدگاه عرفانی نیز هشداری است بر این حقیقت که رفتارهای انسان همواره تحت رصد دقیق الهی قرار دارد.