یعنی چه
به تمسخر گرفتن یک مصدر مرکب در زبان فارسی است که به معنای ریشخند کردن، استهزا نمودن و مضحکه قرار دادن دیگران به کار میرود. این رفتار معمولاً با هدف کوچک کردن، تحقیر یا بیارزش جلوه دادن یک فرد، عقیده یا پدیده از طریق کلام، خنده، یا حرکات بدن و چهره (مانند چشم و ابرو آمدن) انجام میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «به تَ مَسْ خُرْ گِ رِفْ تَن» است. واژهٔ تمسخر در اصل دارای سکون روی حرف «س» و ضمه روی حرف «خ» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه بر اساس تعداد حروف درخواستی میتواند خود واژهٔ «به تمسخر گرفتن» (۱۲ حرف) یا مترادفهای آن مانند «استهزا» و «ریشخند» باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی رایجترین معادلها برای این مفهوم عبارات To mock و To ridicule هستند که دلالت بر دست انداختن و مسخره کردن دارند.
به عربی
در زبان عربی از ریشههای «هزء» و «سخر» برای رساندن این معنا استفاده میشود و به صورت مصادمی مانند استهزاء یا سخریه به کار میرود.
در قرآن
این مفهوم در قرآن کریم با مشتقات «هزء» (۳۴ بار) و «سخر» (۱۶ بار) مطرح شده است. مهمترین آیه در این زمینه، آیه ۱۱ سوره حجرات است که میفرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا یَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ...»؛ همچنین در آیات ۲۹ و ۳۰ سوره مطففین به رفتار مجرمان در تمسخر مؤمنان با اشاره چشم و ابرو («یتغامزون») اشاره و نکوهش شده است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و نشانهشناسی، بخش خندان «ماسک کمدی و تراژدی» تئاتر، «شکلک دلقک» و رفتارهایی مثل غمز و لمز (اشارههای خاص با چشم و ابرو) به عنوان نمادهای بصری ریشخند و مسخرگی شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل به تمسخر گرفتن
عبارت «به تمسخر گرفتن» یک مصدر مرکب فارسی است که ریشهٔ بخش اصلی آن یعنی «تمسخر» از واژهٔ عربی (س - خ - ر) گرفته شده است، هرچند لغویانی مانند دهخدا آن را یک مصدر منحوت (تراشیده شده از کلمهٔ مسخره) میدانند. این اصطلاح در فرهنگ زبانی و اخلاقی به رفتاری اشاره دارد که در آن فرد یا گروهی با استفاده از کلام، خنده یا رفتارهای کنایهآمیز، دیگران را کوچک جلوه میدهند.
از دیدگاه اجتماعی و مذهبی، این عمل همواره نکوهیده بوده است؛ به طوری که در قرآن کریم در سوره حجرات به صراحت ایمانداران از مسخره کردن یکدیگر منع شدهاند. نمادهای فرهنگی این مفهوم اغلب در هنرهای نمایشی با ماسکهای خندان کمدی یا در نمادهای مدرن با شکلکهای دلقک و غمزههای طنزآمیز به تصویر کشیده میشوند.