یعنی چه
عبارت «بنور الفهم» یک ترکیب عربی (شامل حرف جر، مضاف و مضافالیه) است که در ادبیات عرفانی و متون دینی به معنی «به وسیله روشنایی درک و دانش» به کار میرود. این اصطلاح اشاره به فهمی داد و دهششده از سوی خداوند دارد که فراتر از یادگیری سطحی، قلب و ذهن انسان را روشن میکند. این کلمه یک واژه کلاسیک و دینی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «بِنُورِ الْفَهْم» است که در زبان فارسی معمولاً مضاف و مضافالیه آن با کسرهٔ اضافه به همدیگر متصل میشوند.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم دقیق این عبارت عرفانی و دینی در زبان انگلیسی از تعابیری استفاده میشود که به روشنایی و نور درک و بصیرت اشاره دارند.
به عربی
این ترکیب کاملاً عربی است و از سه بخش «بِـ» (حرف جر)، «نور» (روشنایی) و «الفهم» (درک و معرفت) ساخته شده است.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این عبارت به فارسی «با روشنایی درک» یا «به واسطه نور معرفت» است. در متون عرفانی فارسی، مترادفهایی چون «بضیاء العقل» نیز برای آن ذکر شده و متضاد دقیق آن در ادعیه «بظلمات الوهم» (به تاریکیهای وهم و خیال) است.
در قرآن
ترکیب عینی و دقیق «بنور الفهم» در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ هرچند واژههای «نور» و مشتقات «فهم» (مانند ففهمناها) به صورت جداگانه بارها در آیات قرآن استفاده شدهاند. کاربرد اصلی و شهرت این عبارت مربوط به «دعای مطالعه» منقول در کتاب مصباح کفعمی است که با جمله «اللَّهُمَّ أَخْرِجْنِي مِنْ ظُلُمَاتِ الْوَهْمِ وَ أَكْرِمْنِي بِنُورِ الْفَهْمِ» آغاز میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بنور الفهم
عبارت «بنور الفهم» یکی از تعابیر کلیدی و زیبای اسلامی و عرفانی است که ریشه در ادعیه مأثوره دارد. این عبارت که به معنای «به روشنایی فهم و درک» است، بیش از هر چیز در دعای معروف مطالعه شناخته میشود؛ دعایی که در آن بنده از خداوند میخواهد او را از تاریکیهای وهم و خیال خارج کرده و به نور فهم گرامی بدارد.
در حکمت و عرفان اسلامی، فهم حقیقی تنها یک فرآیند ذهنی و اکتسابی نیست، بلکه نوری الهی قلمداد میشود که خداوند آن را در قلب انسانهای مستعد میتاباند. این عبارت با ساختار ۹ حرفی خود در جدولها نیز کاربرد دارد و متضاد مستقیم آن «بظلمات الوهم» است که نشاندهنده تقابل همیشگی دانایی و بصیرت با توهم و جهل است.