یعنی چه
این اصطلاح کنایهای زیبا و مکرر در ادبیات فارسی، بهویژه سبک هندی است. فردی که «خمیازه بر چیزی میکشد»، آنقدر در حسرت و انتظار شدید چیزی باقی مانده که مانند انسانهای خسته و بیرمق، بیتاب و دهانباز در تمنای رسیدن به آن است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت مصدری و بر اساس آواشناسی اصیل فارسی به این شکل است: [خَمْیازِه بَرْ چیزی کِشیدَن].
در جدول
پاسخ دقیق در جدول برای کنایه از تمنا و آرزومندی شدید، عبارت «خمیازه بر چیزی کشیدن» با ۱۷ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این کنایه ادبی (اشتیاق فراوان و حسرتبار) از واژگان اشتیاق عمیق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح التوق و التشوق دقیقترین معادلها برای بیان این حالت از میل و رغبت شدید قلبی هستند.
نماد چیست
در ادبیات سنتی، عرفانی و صوفیانه، خمیازه به دلیل شکل ظاهریاش نماد دهان بازِ احتیاج و آغوش گشوده برای تمناست؛ مانند صدف دهانباز در گوشه عزلت که مشتاق و منتظر قطره باران است.
جمعبندی و توضیح کامل خمیازه بر چیزی کشیدن
اصطلاح کنایی «خمیازه بر چیزی کشیدن» از جمله تعابیر ظریف و شاعرانه در زبان فارسی است که ریشه در ادبیات کلاسیک و بهویژه سبک هندی دارد. واژه خمیازه خود از ترکیب «خم» و «یازه» (از مصدر یازیدن به معنی کشش) ساخته شده و ترکیب آن به صورت خمیازه کشیدن بر یک چیز، تصویری از بیتابی، خستگی ناشی از انتظار طولانی و میل وافر به وصال را به نمایش میگذارد.
این عبارت فاقد ریشه یا معادل مستقیم در متون قرآنی است و کاملاً ابداع قریحه شاعران پارسیگوی محسوب میشود. در نمادشناسی ادبی، این حالت نشاندهنده نهایت نیازمندی و طلب است، بهطوری که فرد عاشق یا منتظر، تمام وجود خود را مانند آغوشی گشوده یا دهانی باز در مسیر تمنای معشوق و مقصود خود قرار میدهد.