یعنی چه
این اصطلاح که شکل کامل آن «دست پیش را میگیرد که پس نیفتد» است، کنایه از رفتار افرادی است که به جای پذیرش اشتباه یا بدهکاری خود، زودتر از طرف مقابل شروع به داد و فریاد، گلهمندی یا اتهامزنی میکنند تا حاشیه امنی برای خود بسازند و دیگران را در موضع ضعف قرار دهند.
در جدول
پاسخ دقیق و ۱۱ حرفی این عبارت در جدول، خود اصطلاح «دست پیش گرفتن» است. از دیگر جایگزینهای مفهومی آن میتوان به فرار رو به جلو اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی معادل دقیقِ واژهبهواژه وجود ندارد، اما عبارت ضربالمثلی «بهترین دفاع حمله است» و اصطلاح روانشناسی «مقصرنمایی دیگران» دقیقاً همین رفتار را توصیف میکنند.
به عربی
در فرهنگ عربی برای رساندن این مفهوم کنایهای، از اصطلاح حمله برای دفاع یا عبارت برگشتن میز بازی به نفع خود استفاده میشود.
به ترکی
معادل اصطلاحی بومی و دقیقی که کاملاً همارز این کنایه عامیانه فارسی در زبان ترکی باشد، ثبت نشده است.
به فارسی
عبارات و واژههای هممعنی این اصطلاح در زبان فارسی شامل فرار رو به جلو، خود را به مظلومیت زدن، قلدری و طلبکاری بیجا، و پیشدستی تهاجمی است.
نماد چیست
این اصطلاح نماد فیزیکی خاصی ندارد، اما در ادبیات نمایشی و کاریکاتورها نماد فرد خطاکاری است که با انگشت اشاره به دیگری تهمت میزند تا توجهات را از جرم خود منحرف کند.
جمعبندی و توضیح کامل دست پیش گرفتن
اصطلاح عامیانه و ضربالمثل معروف «دست پیش گرفتن» (که کامل آن به صورت دست پیش را میگیرد که پس نیفتد بیان میشود) نشاندهنده یک ترفند رفتاری و روانی در روابط اجتماعی است. این عبارت کاملاً ریشه در فرهنگ شفاهی و زبان فارسی بومی دارد و زمانی به کار میرود که فرد مقصر، بدهکار یا خطاکار، پیش از آنکه مورد بازخواست قرار گیرد، ژست تهاجمی به خود میگیرد.
هدف اصلی از این رفتار، ایجاد هیاهو، مقصر جلوه دادن طرف مقابل و در نهایت تبرئه خود از طریق فرار رو به جلو است. این پدیده در زبان انگلیسی با رفتارهایی مانند Blame-shifting (تغییر جهت اتهام) و در مفاهیم قرآنی با رفتار کنایی برادران حضرت یوسف (گریه ساختگی برای پنهان کردن خطای بزرگ) قرابت معنایی دارد.