یعنی چه
این اصطلاح به فردی اشاره دارد که اجازه نمیدهد شرایط بیرونی مهار زندگیاش را به دست بگیرد. او با تکیه بر اراده و تلاش، آینده و مسیر زندگی خود را رقم میزند و پیروزِ بر تقدیر خویش است.
در جدول
در معماها و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این راهنما خودِ عبارت «فاتح سرنوشت» (۱۰ حرفی) یا تعابیری نظیر حاکم تقدیر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم تسلط بر سرنوشت و پیروزی بر تقدیر از این عبارات استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی ترکیبات فوق مبیّن غلبه بر سرنوشت و حاکمیت بر آینده فردی هستند.
به فارسی
این عبارت یک ترکیب وصفی/اضافی معاصر در زبان فارسی است. از نظر ریشهشناختی، «فاتح» ریشه عربی (از ماده ف-ت-ح) به معنی گشاینده و پیروز دارد و «سرنوشت» یک واژه اصیل فارسی (سر + نوشت) به معنای تقدیر پیشین است. متضاد آن کلماتی چون مجبور، تسلیم سرنوشت و مقهور تقدیر است.
در قرآن
خودِ ترکیب «فاتح سرنوشت» در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، واژه «فاتح» به صورت جمع در آیه ۸۹ سوره اعراف به کار رفته است: «...رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْن قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَأَنْتَ خَيْرُ الْفَاتِحِينَ» که در اینجا به معنی بهترین داوران، دادخواهان یا گشایندگان است.
نماد چیست
در روانشناسی مدرن و ادبیات موفقیت، این مفهوم نماد بارز «منبع کنترل درونی» (Locus of Control) است. فردی که نماد فاتح سرنوشت است، باور دارد که خودش ناخدا و هدایتکننده اصلی کشتی زندگی خویش است، نه شانس یا تقدیر محتوم.
جمعبندی و توضیح کامل فاتح سرنوشت
عبارت «فاتح سرنوشت» یک ترکیب معنایی عمیق و امیدبخش در زبان و ادبیات معاصر است که از تلفیق واژه عربی فاتح و کلمه فارسی سرنوشت شکل گرفته است. این اصطلاح تجسم عینی انسانهایی است که در برابر سختیها و جبر محیطی تسلیم نمیشوند، بلکه با اتکا به نیروی اراده، خودباوری و تلاش مستمر، مهار زندگی خویش را به دست میگیرند و آینده را آنگونه که میخواهند ترسیم میکنند.
این واژه در فرهنگ عامه و سینما نیز ردپای جالبی دارد؛ بهطوریکه در دوبله و اکران فیلم کلاسیک و پرطرفدار هندی با بازی آمیتاب باچان (Muqaddar Ka Sikandar - 1978) از عنوان «فاتح سرنوشت» استفاده شد که کاملاً با درونمایه تلاش برای تغییر تقدیر همخوانی داشت. در مجموع، این اصطلاح بیش از آنکه یک لغت کهن باشد، یک مفهوم انگیزشی و نمادی از مسئولیتپذیری کامل در زندگی است.