با تندخویی یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل با تندخویی

عبارت «با تندخویی» یک قید حالت در زبان فارسی است که از ترکیب حرف جر «با» و حاصل مصدر مرکب «تندخویی» ساخته شده است. این واژه به رفتارهایی اشاره دارد که خارج از مرزهای ملایمت، بردباری و خوش‌رویی بوده و با چاشنی خشم، پرخاشگری و ترش‌رویی همراه است. ریشه اجزای این کلمه به زبان‌های ایرانی باستان و پهلوی بازمی‌گردد که نشان‌دهنده اصالت فارسی آن است.

در فرهنگ و ادبیات اسلامی نیز از این نوع رفتار به شدت نهی شده است؛ به طوری که در قرآن کریم (آیه ۱۵۹ سوره آل‌عمران) با واژه‌هایی چون «فَظّ» و «غلیظ‌القلب» به این صفت اشاره شده و به پیامبر یادآوری گردیده که دوری از تندخویی عامل جذب مردم است. همچنین در روابط خانوادگی، پرخاش و فریاد زدن بر سر والدین با تعبیر «وَلَا تَنْهَرْهُمَا» منع شده است.

در کاربردهای روزمره، حل جدول و ترجمه، این کلمه معادل رفتارهای خشن کلامی و ساختاری است. زبان‌های انگلیسی و عربی نیز معادلات دقیقی همچون Snappily و بِعُنْف را برای رساندن این حالت قیدی دارا هستند که نشان‌دهنده عمومیت این مفهوم رفتاری در جوامع مختلف است.