یعنی چه
مرحضة واژهای دخیل از زبان عربی است که بسته به نوع تلفظ، دو معنای متفاوت دارد؛ در حالت مِرْحَضة (اسم) به معنی آبدستدان، روشویی، ظرف وضو یا مکان دستشویی و نظافت است، و در حالت مُرْحَضة (صفت مفعولی) به معنی لباس یا جامهٔ شسته شده و پاکیزه به کار میرود.
تلفظ
این واژه به دو صورت تلفظ میشود: ۱. مِرْحَضة (Merhazah) که اسم مکان/ابزار است. ۲. مُرْحَضة (Morhazah) که صفت مفعولی مؤنث است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژهٔ مرحضة به عنوان معادل کلماتی چون آبدستدان، روشویی، دستشویی یا جامهٔ شسته شده میآید و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بخش اسمی کلمه از معادلهای Washbasin یا Toilet و برای بخش صفتی آن از واژه Washed استفاده میشود.
به عربی
از آنجا که واژه اصل عربی دارد، با کلماتی نظیر مِرحاض، مَغْسَل و کَنیف هممعنی و همریشه است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه در متون کهن و لغتنامهها شامل «آبدستدان» (ظرفی که در آن وضو میگیرند)، «روشویی» و «دستشویی» است. در وجه صفتی نیز به معنای «جامهٔ شسته شده» و «پاکیزه» برگردان میشود.
در قرآن
واژهٔ «مرحضة» و هیچیک از مشتقات ریشهٔ سه حرفی آن یعنی «ر ح ض» در متن قرآن کریم ذکر نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل مرحضة
واژهٔ «مرحضة» یک واژهٔ دخیل عربی در زبان فارسی است که از ریشهٔ «ر ح ض» به معنی شستن و پاک کردن با آب مشتق شده است. این کلمه بر اساس نوع حرکتگذاری و تلفظ، دو کاربرد کاملاً متمایز دارد؛ در تلفظ مِرْحَضة به عنوان اسم مکان و ابزار به ظرف وضو (آبدستدان)، روشویی یا محل نظافت و دستشویی اشاره میکند، در حالی که در تلفظ مُرْحَضة به صورت صفت مفعولی برای اشیاء مؤنث مانند جامه و لباس به کار رفته و معنای «شسته و پاکیزه شده» را میدهد.
این کلمه در لغتنامههای معتبر فارسی نظیر دهخدا ثبت شده و علیرغم ریشهٔ عربیاش، در قرآن کریم به کار نرفته است. در کاربردهای حل جدول، این کلمه به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی دشوار برای مفاهیمی چون آبدستدان یا دستشویی مد نظر قرار میگیرد.