یعنی چه
بورجیا نام یک خاندان بسیار قدرتمند، ثروتمند و پرنفوذ در اروپا در دوران رنسانس (قرنهای ۱۴ تا ۱۶ میلادی) بود. این خاندان که ریشه اسپانیایی داشت و سپس به ایتالیا مهاجرت کرد، به دلیل دستیابی به بالاترین مقامات کلیسایی و سیاسی (مانند پاپ الکساندر ششم) مشهور شد. در ادبیات سیاسی جهان، نام این خاندان به معنای مجازی فساد، بیرحمی برای کسب قدرت، دسیسه و حاکمیت بدون اخلاق به کار میرود.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت «بُورْجیا» (Borgia) تلفظ میشود که برگرفته از تلفظ ایتالیایی آن است. تلفظ اصلی و اسپانیایی آن «بورخا» (Borja) بوده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «خاندان مشهور و مقتدر ایتالیا در دوره رنسانس»، «دودمان پاپ الکساندر ششم» یا «نماد ماکیاولیسم در تاریخ»، کلمه ۶ حرفی «بورجیا» مد نظر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این دودمان از عبارت House of Borgia یا صرفاً نام کلمهای Borgia استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، برای اشاره به این واژه تاریخی از ترکیب Borgia Hanedanı (به معنی خاندان بورجیا) استفاده میگردد.
به فارسی
از آنجا که «بورجیا» یک اسم خاص (نام خانوادگی و دودمان تاریخی) است، برگردان یا معادل لغوی مستقیمی در زبان فارسی ندارد و در متون فارسی عیناً به صورت «بورجیا» یا «خاندان بورجیا» نوشته و شناخته میشود.
نماد چیست
در تاریخ و فرهنگ عامه، خاندان بورجیا نماد بارز فساد مذهبی، خویشاوندسالاری (پارتیبازی)، شهوت مهارنشدنی قدرت و استفاده از سم و ترور برای حذف رقبا است. چزاره بورجیا، از مشهورترین اعضای این خاندان، الهامبخش اصلی نیکولو ماکیاولی در نگارش کتاب معروف «شهریار» به عنوان الگوی یک حاکم بیرحم اما باهوش بود. همچنین گاو نر قرمز رنگ در نشان خانوادگی آنها، نماد قدرت و پافشاری این دودمان به شمار میرفت.
جمعبندی و توضیح کامل بورجیا
خاندان بورجیا یکی از اثرگذارترین و در عین حال بدنامترین دودمانهای تاریخ اروپا در دوران رنسانس بود. اعضای این خاندان با زیرکی، ثروت فراوان و دسیسههای سیاسی توانستند به بالاترین سطوح قدرت در شبهجزیره ایتالیا و کلیسای کاتولیک دست یابند، تا جایی که رودریگو بورجیا با نام پاپ الکساندر ششم بر مسند پاپی نشست.
شهرت تاریخی بورجیاها بیش از آنکه به خاطر دستاوردهای سیاسیشان باشد، به دلیل اتهامات سنگینی چون ترورهای مخفیانه با سم، خویشاوندسالاری افراطی و بیبندوباری است. اقدامات چزاره بورجیا (فرزند پاپ) در تثبیت قدرت، چنان تاثیری بر تفکر سیاسی آن دوران گذاشت که وی به مدل عینی کتاب «شهریار» ماکیاولی تبدیل شد.
امروزه در ادبیات سیاسی و فرهنگی جهان، واژه بورجیا دیگر صرفاً یک نام خانوادگی نیست، بلکه به عنوان یک اصطلاح استعارهای برای توصیف ساختارهای قدرت فاسد، بیرحم، مافیاگونه و فاقد اصول اخلاقی به کار میرود و آثار هنری و کتابهای متعددی بر اساس ماجراهای این خاندان ساخته شده است.