یعنی چه
واژه قلخان (که صورت دیگر آن قالخان است) در لغت به معنی سپر است؛ ابزاری دفاعی، گرد یا بیضیشکل که جنگاوران در گذشته برای پیشگیری از اصابت ضربات شمشیر، نیزه، گرز و تیر به بدن خود از آن استفاده میکردند. این واژه همچنین نام یکی از ایلهای بزرگ و دلاور کرد در غرب ایران (استان کرمانشاه) است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت قُلْخان (با ضمه قاف و سکون لام) تلفظ میشود. صورت اصلی و تاریخی آن در زبان مبدأ قالْخان (Qālkhān) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه قلخان معمولاً به عنوان راهنما برای رسیدن به پاسخهایی چون «سپر»، «مجن» یا «ترس» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی اصلیترین واژهای که برای این مفهوم نظامی و دفاعی به کار میرود Shield است.
به فارسی
مترادفهای دقیق این کلمه در زبان فارسی شامل واژههای سپر، مجن، جنه و ترس (در متون کهن) هستند که همگی به ابزار حفاظت فردی در جنگ اشاره دارند.
نماد چیست
قلخان از نظر نمادین مظهر دفاع، پایداری، هوشیاری و مقاومت در برابر هجمهها است. در تاریخ غرب ایران نیز نام ایل قلخانی به دلاوری و پایداری در حفاظت از مرزها گره خورده و نماد وفاداری است.
جمعبندی و توضیح کامل قلخان
واژه قلخان (یا قالخان) یک وامواژه از ریشه ترکی (قالخماق به معنی بلند شدن یا جهیدن) است که در دوران حکومتهای ترکزبان مانند ایلخانیان و صفویان وارد ادبیات نظامی ایران شد. این واژه از نظر لغوی به معنای سپر جنگی است؛ ابزاری دفاعی که ضربات سلاحهای هجومی را منحرف و دفع میکرد.
علاوه بر کاربرد نظامی کهن، قلخان در جغرافیای انسانی و تاریخی ایران اهمیت بالایی دارد؛ چرا که نام یکی از بزرگترین و اصیلترین طوایف کرد در استان کرمانشاه است که به شجاعت و پاسداری از مرزها شهرت دارند.
در مجموع، این کلمه در فرهنگ معین و دیگر لغتنامهها جایگاه ویژهای دارد و در بازیهای جدول به عنوان راهنمای کلماتی نظیر سپر، مجن و ترس استفاده میشود و نمادی از حفاظت، شجاعت و مقاومت به شمار میرود.