یعنی چه
تبابعة (در اصل التبابعة) واژهای عربی و تاریخی است که به عنوان جمع مکسر کلمه «تُبَّع» شناخته میشود. این عبارت لقبی عمومی برای پادشاهان باستانی و فرمانروایان سلسله حِمْیَر در سرزمین یمن بود. در منابع لغوی آمده است که این لقب به شاهانی اطلاق میشد که به طور همزمان بر مناطق سبا، حمیر و حضرموت تسلط داشتند. در کاربردهای ثانوی و اشتقاقی، گاهی به معنای تابعان و پیروان نیز به کار رفته است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «تبابعة» به عنوان پاسخ برای طراحان سوال با راهنمای «پادشاهان قدیم یمن» یا «ملوک حمیر» کاربرد دارد و تعداد حروف آن ۶ حرف است.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و تاریخنگاری بینالمللی برای اشاره به این پادشاهان از عبارات فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این واژه ریشه در اصطلاحات تاریخی قرآنی دارد و به فرمانروایان جنوب شبهجزیره عربستان اشاره میکند.
به فارسی
در برگردان دقیق فارسی، نزدیکترین معادلهای این واژه تاریخی «پادشاهان حمیر» و «تُبَّعان» هستند. اگر به ریشه لغوی عام آن نگاه شود، معادلهایی چون «تابعان» و «پیروان» نیز برای آن در نظر گرفته میشود.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات اسلامی، تبابعه و قومِ تُبَّع نماد ثروت، شوکت و قدرت باستانی سرشار هستند که به دلیل طغیان، غرور سیاسی و تکذیب پیامبران الهی دچار نابودی و عذاب شدند. این واژه در قرآن کریم (سورههای دخان و ق) مایه عبرت و هشداری درباره عاقبت کفر پیشگی به تصویر کشیده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل تبابعة
واژه «تبابعة» یک اصطلاح تاریخی-قرآنی با ریشه عربی (ت ب ع) است که به عنوان جمع مکسر کلمه «تُبَّع» شناخته میشود. این کلمه به طور خاص به سلسله پادشاهان باستانی حِمیَر در یمن اطلاق میشد که قلمرو وسیعی شامل سبا و حضرموت را در اختیار داشتند و وجه تسمیه آنها را به کثرت پیروان یا توالی حکومتشان نسبت دادهاند.
اگرچه ریشه لغوی این کلمه به معنای پیروی کردن و دنبال کردن است و گاهی معنای عمومی «اتّباع و پیروان» از آن برداشت میشود، اما ارزش کاربردی آن در متون کهن و جدولها کاملاً معطوف به جنبه پادشاهی و ملوک یمن است. مفرد این واژه یعنی «تُبَّع» دو بار در قرآن کریم ذکر شده است.
در ادبیات و تفاسیر اسلامی، تبابعه و قوم آنها به عنوان نمادی از تمدنهای بسیار قدرتمند، ثروتمند و مغرور یاد میشوند که به دلیل روگردانی از حقیقت و تکذیب فرستادگان الهی به هلاکت رسیدند و نامشان به عنوان درس عبرتی تاریخی در صفحات تاریخ ماندگار شد.