یعنی چه
طغری (یا طغرا) نوعی خط پیچیده، تزیینی و قوسیشکل است که در گذشته برای نوشتن نام، القاب یا امضای پادشاهان و امیران در بالای فرمانهای حکومتی استفاده میشده است. همچنین در اصطلاح اداری و مالی امروزی، این واژه به عنوان واحد شمارش سند، چک و برات به کار میرود. در برخی منابع قدیمی نیز به نوعی مرغ شکاری (شاهین) اطلاق شده است.
هم خانواده
واژههایی که با طغری همریشه هستند یا از آن مشتق شدهاند شامل طغرایی (شاعر یا منسوب به طغرا)، طغرانویس (کسی که طغرا مینویسد) و طغراکش هستند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت طُغْریٰ (Toghra) یا طُغرا تلفظ میشود و ریشه ترکی-مغولی دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، کلمه ۴ حرفی «طغری» یا «طغرا» در پاسخ به راهنماهایی چون «امضای شاهان»، «فرمان پادشاه»، «نوعی خط قدیمی» یا «واحد شمارش سند و چک» میآید.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم طغری در زبان انگلیسی از واژه اختصاصی Tughra یا عبارات توصیفی مربوط به امضاهای سلطنتی استفاده میشود.
به ترکی
با توجه به ریشه ترکی واژه، در ترکی معاصر نیز دقیقاً به همین صورت نوشته و برای امضای سلاطین عثمانی به کار میرود.
نماد چیست
طغری در فرهنگ کشورهای اسلامی (بهویژه در دوران سلجوقیان، ایلخانیان و عثمانی) نماد حاکمیت مطلق، اصالت و قدرت عالیه پادشاه بود. وجود این نقش بر سر هر نامهای، به آن حکم قطعی و لازمالاجرا میبخشید.
جمعبندی و توضیح کامل طغری
واژه «طغری» یا «طغرا» اصالتاً واژهای ترکی-مغولی است که وارد زبان فارسی و عربی شده و در تاریخ خوشنویسی و دیوانسالاری کشورهای اسلامی جایگاه ویژهای دارد. این کلمه در درجه اول به خطوط درهمتنیده و زیبایی اشاره دارد که به عنوان امضا یا نشان رسمی پادشاهان بر بالای احکام حکومتی نقش میبسته و به آنها اعتبار قانونی و حاکمیتی میبخشیده است.
در دنیای امروز و با تغییر ساختارهای اداری، کاربرد طغری دگرگون شده و به عنوان یک واحد شمارش رسمی برای اسناد مالی، چکها و براتها به کار میرود. شناخت این کلمه علاوه بر کمک به حل جدولهای کلمات متقاطع، ما را با بخشی از تاریخ اداری و هنری شرق آشنا میسازد.