یعنی چه
این عبارت به معنای کسی است که خاندان، ایل یا تبار او از نظر تعداد، نفوذ و قدرت برتر از دیگران است؛ به طوری که به پشتوانه آنها شکستناپذیر و صاحب عزت شناخته میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «اَعَزْ زُ قَبیلاً» است که در آن واژه اول با تشدید روی حرف زاء و واژه دوم با تنوین نصب خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدولها خود کلمه «اعز قبيلا» با ۸ حرف است که به عنوان مقتدرترین تبار شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این مفهوم را با عباراتی که نشاندهنده برتری در تبار و قدرت طایفهای است بیان میکنند.
به عربی
این ترکیب خود ساختاری کاملاً عربی دارد و برای توصیف فردی به کار میرود که از نظر کثرت و قدرتِ همراهان در اوج قرار دارد.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق آن شامل عباراتی چون «شریفترین تبار»، «با اصالتترین ایل» و «صاحب مقتدرترین قوم» است.
در قرآن
خود عبارت «اعز قبیلا» در متن قرآن کریم نیامده است، اما ساختار معنایی بسیار نزدیکی به آن در آیه ۳۴ سوره کهف به صورت «وَأَعَزُّ نَفَرًا» (و از نظر نفرات و همراهان نفوذم بیشتر است) دیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل اعز قبيلا
عبارت «اعز قبیلا» یک ترکیب وصفی و بلاغی عربی است که به ادبیات فارسی راه یافته و برای توصیف افرادی به کار میرود که قدرت و جایگاه اجتماعی آنها، متکی بر ایل، تبار و عشیرهای بزرگ و نفوذناپذیر است. در این ترکیب، «اعز» به معنای عزیزترین و قدرتمندترین و «قبیلاً» مشخصکننده این برتری از نظر طایفهای است.
این اصطلاح در متون کهن و اشعار کلاسیک عربی و فارسی کاربرد داشته و نمادی از حاکمیت قبیلهای و اصالت خانوادگی در ساختارهای سنتی محسوب میشود. به عنوان نمونه، شاعران بزرگ از این تعبیر برای مدح پادشاهان و امیرانی که دارای قوم و سپاهی نیرومند بودهاند، استفاده میکردهاند.