یعنی چه
ذریت در لغت به معنای فرزندان، اولاد و نسل یک انسان است؛ چه دختر و چه پسر. این واژه در اصل برای فرزندان خردسال و کوچک به کار میرفته، اما در عرف زبان به تمامی فرزندان و کل نسلهای آینده یک فرد (چه کوچک و چه بزرگ) اطلاق میشود و معنای جمعی دارد.
تفهیم/تلفظ
این واژه با ضمهٔ حرف اول و تشدید روی حرفهای «ر» و «ی» به صورت ذُرّیّت (در عربی ذُرِّیَّة) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ ذریت معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «نسل و اولاد»، «فرزندان» یا «تبار یک شخص» کاربرد دارد و خود واژه دارای ۴ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن، از واژگان متفاوتی برای برگردان این مفهوم استفاده میشود که رایجترین آنها offspring (فرزندان/اولاد) و descendants (نوادگان/نسلهای بعدی) هستند.
به عربی
این کلمه اصالتاً عربی است و در خود زبان عربی به صورت «ذُرِّیَّة» (با جمعِ ذراری یا ذریات) به کار میرود و با واژگانی چون نسل و سلاله هممعنی است.
به فارسی
معادلهای دقیق و اصیل فارسی این واژه شامل کلماتی چون فرزندان، تبار، دودمان، تخمه و فرزندزادگان است که تداوم نسل یک شخص را نشان میدهند.
در قرآن
واژه ذریه و مشتقات آن ۳۲ بار در قرآن کریم ذکر شده است. این واژه در قرآن برای اشاره به نسل پاک پیامبران (مانند دعای ابراهیم و زکریا) و همچنین در آیه ۱۷۲ سوره اعراف (معروف به آیه ذر یا عالم ذر) به کار رفته است؛ جایی که خداوند از صلب بنیآدم نسل آنها را گواه گرفت.
نماد چیست
ذریت نماد مادی خاصی در فرهنگها ندارد، اما به طور مجازی و معنوی یادآور مفهوم «شجرهنامه» یا «درخت تبارشناسی» است. این واژه در ادبیات دینی و تفسیری، نمادی از تداوم زندگی، برکت، استمرار وجود انسان و انتقال ایمان و هویت از نسلی به نسل دیگر به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل ذریت
واژه ذریت یک کلمهٔ اصیل عربی از ریشه «ذ ر ر»، «ذ ر ء» یا «ذ ر و» است که در فرهنگ لغات فارسی به معنای نسل، اولاد و تبار یک شخص جا افتاده است. این کلمه اگرچه در ابتدا برای فرزندان خردسال به کار میرفته، اما در اصطلاح شامل تمامی بازماندگان و خاندان آینده یک فرد میشود و مفاهیمی چون سلاله و دودمان را در بر میگیرد.
این واژه در فرهنگ اسلامی و قرآنی جایگاه ویژهای دارد و بیش از سی بار در آیات قرآن به کار رفته است؛ به ویژه در قالب دعاهای پیامبران بزرگ برای داشتن جانشینان و نسلی پاک و مؤمن، و همچنین در بحث کلامی «عالم ذر» که به میثاق نخستین انسانها با پروردگار اشاره میکند.
در کاربردهای عمومی و ادبی، ذریت تداعیکنندهٔ مفهوم پیوند میان نسلها، استمرار حیات و انتقال میراث معنوی و اخلاقی در طول تاریخ است و در لغتنامهها و جدولها با مترادفهایی نظیر احفاد، اعقاب و فرزندان شناخته میشود.