یعنی چه
این اصطلاح در علم رجال (شناخت راویان حدیث)، از الفاظ «ذمّ و جَرح» (نکوهش و زیر سؤال بردن اعتبار) است. به راوی یا محدّثی گفته میشود که در نقل، حفظ، ضبط یا گزینش احادیثش مشکل، کمدقتی یا خطا وجود دارد و روایات او به تنهایی قابل استناد و حجت نیستند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب عربی به صورت «ضَعیفُ الْحَدیث» است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این اصطلاح در جدول کلمات متقاطع، «ضعیف الحدیث» با ۱۰ حرف است.
به انگلیسی
در متون و مقالات علمی انگلیسی، برای توصیف چنین راویانی از این عبارات استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح اصالتاً عربی است و در کتب رجال و درایه به همین صورت به کار میرود.
به فارسی
معادل فارسی دقیق این اصطلاح، «سستروایت»، «کماعتبار در نقل سخن» یا «راوی نامعتبر» است که به عدم اطمینان به حافظه یا صداقت راوی اشاره دارد.
در قرآن
ترکیب عینی «ضعیف الحدیث» در قرآن کریم نیامده است؛ اما ریشههای سازنده آن یعنی «ضعف» (مانند ضعیفاً) و «حدث» (مانند أحادیث) بارها به صورت جداگانه در آیات قرآن به کار رفتهاند.
جمعبندی و توضیح کامل ضعیف الحدیث
اصطلاح «ضعیف الحدیث» یکی از عناوین کلیدی در علم رجال و درایةالحدیث است که برای ارزیابی میزان اعتبار راویان خطابه و حدیث به کار میرود. وقتی دانشمندان علم رجال یک محدث را با این صفت توصیف میکنند، به این معناست که او در حفظ، ضبط یا انتقال امانتدارانه کلام معصوم دچار غفلت، خطاهای مکرر یا سستی شده است. در نتیجه، روایاتی که تنها توسط او نقل شده باشند، از درجه اعتبار ساقط بوده و به تنهایی ملاک عمل یا استنباط احکام شرعی قرار نمیگیرند.
این اصطلاح در برابر واژگانی چون «ثقة» یا «صَدوق» قرار دارد که نشاندهنده اوج اعتماد به راوی هستند. بررسی این ویژگیها به فقیهان و پژوهشگران اسلامی کمک میکند تا سره را از ناسره تشخیص داده و احادیث صحیح و موثق را از روایات ضعیف و مخدوش تفکیک کنند. در کتب مدرن و فهرستنویسیهای جدید، گاهی از علامت اختصاری «ض» برای مشخص کردن این نوع احادیث یا راویان استفاده میشود.