یعنی چه
موعظه عیسی در بالای کوه که به نام موعظه روی کوه نیز شناخته میشود، مجموعهای از خطابهها و آموزههای بنیادین اخلاقی عیسی مسیح است که بر فراز کوهی در منطقه جلیل خطاب به شاگردان و مردم ایراد شد. این سخنرانی به عنوان هسته مرکزی اخلاق مسیحیت شناخته میشود و شامل مفاهیم والایی چون «خوشابهحالها»، «نمک جهان و نور جهان» و «دعای ربانی» است که بر صلحجویی، فروتنی، زهد و محبت تاکید دارد.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «مَوْ-عِ-ظِ-هِ-یِ عی-سٰی دَر با-لا-یِ کوه» است.
در جدول
در کتب راهنمای حل جدول و مسابقات، پاسخ این پرسش دقیقاً خودِ عبارت «موعظه عیسی در بالای کوه» با ۱۹ حرف یا صورتهای کوتاهتر آن مانند «موعظه روی کوه» و «خطبه جبل» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این عبارت به صورت Sermon on the Mount شناخته میشود. در زبان عربی به آن الموعظة على الجبل یا خطبة الجبل و در ترکی Dağdaki Vaaz میگوینعی.
به فارسی
در برگردانها و ادبیات فارسی، علاوه بر عبارت «موعظه عیسی در بالای کوه»، از اصطلاحات مترادفی چون «موعظه روی کوه»، «خطابه بالای کوه» و «خطبه جبل» استفاده میشود. ریشه کلمات این عبارت ترکیبی از عربی (موعظه)، عبری (عیسی) و فارسی (بالای کوه) است.
در قرآن
خود عبارت «موعظه در بالای کوه» در متن قرآن نیامده است؛ اما قرآن کریم در سورههای مختلف از جمله آیه ۴۶ سوره مائده تایید میکند که به عیسی کتاب انجیل داده شد که در آن هدایت، نور و موعظه برای پرهیزگاران وجود دارد (وَهُدًى وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ). مفسران اسلامی محتوای اخلاقی، زاهدانه و صلحجویانه موعظه بالای کوه را مصداق بارزی از این مواعظ الهی در انجیل میدانند.
نماد چیست
در این خطابه، «کوه» نماد ارتباط زمین با آسمان، تجلی الهی و ابلاغ شریعت جدید است؛ همانطور که موسی شریعت را در کوه سینا دریافت کرد، عیسی نیز منشور اخلاقی جدید را روی کوه تبیین نمود. همچنین واژههای «نور جهان» و «نمک جهان» که عیسی برای پیروانش به کار برد، به ترتیب نماد روشنایی اخلاقی و مایه حفظ جامعه از فساد و تباهی هستند.
جمعبندی و توضیح کامل موعظه عیسی در بالای کوه
«موعظه عیسی در بالای کوه» یا همان موعظه روی کوه، یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین خطابههای تاریخ مذهب و اخلاق است که در بابهای ۵ تا ۷ انجیل متی ثبت شده است. این خطابه شامل آموزههای محوری عیسی مسیح درباره صفات پیروان راستین، مفهوم عدالت، دعا و نحوه ارتباط انسان با خدا و همنوعان است. مفاهیم عمیقی چون خوشابهحالِ حلیمان و صلحجویان، و همچنین دعای معروف ربانی در این موعظه بیان شدهاند.
از دیدگاه نمادشناسی، انتخاب کوه برای ایراد این سخنان تداعیکننده دریافت شریعت توسط حضرت موسی در کوه سینا است، با این تفاوت که عیسی در اینجا بر باطن و روح شریعت یعنی محبت، بخشش و فروتنی تأکید میکند. اگرچه عین این عبارت در قرآن کریم ذکر نشده، اما مفاهیم زاهدانه و اخلاقی آن کاملاً با توصیف قرآن از انجیل به عنوان کتابی حاوی «هدایت و موعظه برای پرهیزگاران» همخوانی دارد.