یعنی چه
غفران در اصل به معنی پوشاندن چیزی است که انسان را از زشتی یا گزند حفظ کند (مانند زره) و در اصطلاح دینی به معنای عفو و چشمپوشی خداوند از خطای بندگان است. بخشایش نیز اسم مصدر از بخشیدن و به معنی شفقت، گذشت و آمرزش است. این ترکیب واژگانی، تجلی عالیترین مراتب رحمت الهی در حق انسان است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «غفران و بخشایش» به عنوان پاسخ یک عبارت ۱۲ حرفی شناخته میشود. واژههای هممعنی کوتاهتر مانند آمرزش، مغفرت و عفو نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم بخشایش و آمرزش الهی یا انسانی از این واژهها استفاده میشود.
به عربی
در فرهنگ و زبان عربی، واژههای متعددی با تفاوتهای ظریف در میزان و نوع گذشت برای این مفهوم وجود دارد.
به فارسی
معادلهای فارسی و واژههای رایج این مفهوم در زبان فارسی شامل آمرزش، گذشت، رحمت، مروّت، بزرگواری و چشمپوشی است. ریشهٔ «بخشایش» به زبانهای ایرانی باستان (پهلوی و اوستایی) بازمیگردد، در حالی که «غفران» از ریشه عربی (غفر) وارد فارسی شده است.
در قرآن
ریشه «غفر» به وفور در قرآن کریم به کار رفته است. عبارت عیناً «غُفْرَانَکَ» یکبار در آیه ۲۸۵ سوره بقره آمده است: «...قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَکَ رَبَّنَا وَإِلَیْکَ الْمَصِیرُ» که مؤمنان میگویند شنیدیم و اطاعت کردیم، پروردگارا آمرزش تو را خواستاریم و بازگشت به سوی توست. همچنین مشتقاتی چون «الغفور» و «الغفار» از اسماء حسنی الهی در قرآن هستند.
جمعبندی و توضیح کامل غفران و بخشایش
عبارت «غفران و بخشایش» ترکیبی از دو واژه با ریشههای عربی و فارسی است که در کنار یکدیگر، عمیقترین مفهوم عفو، گذشت و پوشاندن خطاهای انسان توسط خداوند را متجلی میسازند. غفران در لغت به معنای پوشاندن زرهگونه برای محافظت است و در اصطلاح، ایمن داشتن بنده از عذاب گناه را میرساند؛ در حالی که بخشایش بر شفقت، مهربانی و دستگیری دلالت دارد.
در فرهنگ اسلامی و عرفانی، این واژه نماد رحمت واسعه الهی، پاکی دل پس از آلودگی به گناه، و اعطای فرصتی دوباره به انسان برای تعالی روح است. در ادبیات تصوف و عرفان، گاهی باران زلال یا چشمههای جاری به عنوان نمادی از این غفران الهی تصویر میشوند که جان آدمی را از آلودگیها پاک میکنند.