یعنی چه
«اصنام» جمع کلمهٔ «صنم» به معنای بتها است؛ مجسمههایی از جنس سنگ، چوب یا فلز که در قدیم مورد پرستش قرار میگرفتند. این واژه در ادبیات فارسی بهصورت مجازی و استعاری در معنای دلبندان، معشوقگان و خوبرویان نیز کاربرد دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتحة الف و سکون صاد و ميم تنویندار به صورت [اَصْناماً] (asnaaman) است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این کلمه در جدول خود واژهٔ «اصناما» با ۶ حرف است که به عنوان کلمهای چندحرفی در طراحهای مدرن جدول، معادل بتها یا بتان در نظر گرفته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به بتها از واژه Idols و برای اشاره به مجسمهها از واژه Statues استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشهٔ عربی دارد و از ریشه (ص-ن-م) گرفته شده است که مفرد آن «صَنَم» است.
در قرآن
واژه اصنام در قالب جمع ۵ بار در قرآن آمده است. شکل دقیق و تنویندار «أَصْنَاماً» (منصوب) ۲ بار تکرار شده است: آیه ۷۴ سوره انعام («...أَتَتَّخِذُ أَصْنَاماً آلِهَةً...») و آیه ۷۱ سوره شعراء («قَالُوا نَعْبُدُ أَصْنَاماً فَنَظَلُّ لَهَا عَاکِفِینَ»).
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و متون ادبی، اصنام یا بتها نمادی از شرک، نادانی، هوای نفس و مادیگرایی هستند. شاعران بزرگ مانند سعدی شیرازی نیز از این مفهوم برای اشاره به بت درون استفاده کردهاند، آنجا که میگوید: «خودپرستی کمتر از اصنام نیست».
جمعبندی و توضیح کامل اصناما
واژه «اصناما» در واقع شکل تنویندار و منصوب واژه عربی «اصنام» (جمع صنم) به معنی بتها است. این کلمه ریشه در زبان عربی دارد و در لغت به مجسمههایی اشاره میکند که از سنگ، چوب یا فلز ساخته شده و در دوران جاهلیت مورد پرستش قرار میگرفتند. در قرآن کریم نیز این واژه به صورت دقیق در دو آیه از سورههای انعام و شعراء برای به تصویر کشیدن گفتگوی پیامبران با بتپرستان آمده است.
در قلمرو فرهنگ و ادبیات فارسی، اصنام فراتر از معنای مادی خود رفته و کاربردی دوگانه یافته است؛ از یک سو نمادی عرفانی برای جلوهٔ مادیگرایی، جهل، تقلید کورکورانه و صفت مذمومِ «خودپرستی» است و از سوی دیگر در اشعار غنایی، مجازاً به معنای دلبران، معشوقگان و زیبارویانی به کار میرود که دل از عاشق میربایند و گویی مانند بت پرستیده میشوند.