یعنی چه
نُباح در لغت به معنای صدای سگ، عوعو یا پارس کردن است. این واژه در اصل برای صدای سگ وضع شده است، اما در متون کهن به ندرت برای صدای برخی حیوانات دیگر مانند آهو، مار یا حتی برای غوغا و هیاهوی گروهی از مردم نیز به کار میرود.
تلفظ
این واژه به صورت نُباح (Nobāh) تلفظ میشود که حرف اول آن دارای مصوت کوتاه ضمه (ـُ) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «صدای سگ» یا «بانگ سگ»، واژهٔ چهار حرفی «نباح» یک جواب دقیق و کلاسیک است.
به عربی
واژهٔ نباح یک واژهٔ اصیل عربی از ریشهٔ ثلاثی مجرد (ن ب ح) است و در خود زبان عربی نیز به همین صورت برای صدای سگ (صیاح الکلب) به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی، دقیقترین معادلها برای این کلمه واژههای «عوعو»، «پارس» و «بانگ سگ» هستند. این واژه بیشتر در متون کهن ادبی و به عنوان یک لفظ وامگرفته از عربی استفاده شده است.
در قرآن
خود کلمهٔ «نباح» یا دیگر مشتقات ریشهٔ «نبح» در متن قرآن کریم وجود ندارند. هرچند در قرآن به احوال سگ اشاره شده است (مانند آیه ۱۷۶ سوره اعراف که واژهٔ «یَلهَث» به معنی لهله زدن آمده)، اما لفظ نباح مستقیماً ذکر نشده است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی و عربی، نباح یا عوعوی سگ نماد اعتراضات بیارزش، هیاهوی بیثمر و دشمنیهای کلامیِ بیاثر در برابر بزرگان است. این مفهوم در ضربالمثل معروف «مه فشاند نور و سگ عوعو کند» یا معادل عربی آن «لا یضر السحاب نباح کلاب» (پارس کردن سگها به ابر صدمهای نمیزند) به خوبی مشهود است.
جمعبندی و توضیح کامل نباح
واژهٔ نُباح یک کلمهٔ اصیل عربی است که به عنوان مصدر یا اسم مصدر وارد زبان و ادبیات فارسی شده و معنای دقیق آن «صدای سگ» یا «عوعو کردن» است. اگرچه کاربرد اصلی و وضعشدهٔ این واژه برای سگ است، اما در لغتنامههای کهن گاهی به غوغا و داد و فریاد انسانها یا صدای برخی جانوران دیگر نیز اطلاق شده است.
این کلمه در جدول کلمات متقاطع به عنوان یک واژهٔ چهار حرفی کاربرد زیادی دارد. همچنین در پهنهٔ ادبیات، به عنوان یک نماد برای توصیف صداهای ناهنجار، اعتراضهای توخالی و بیفایده، یا تلاشهای مذبوحانه و بیاثر دشمنان در برابر حقیقت به کار میرود، به طوری که ضربالمثلهای متعددی بر پایهٔ آن شکل گرفته است.