یعنی چه
واژه اغضب بر دو وجه معنا میشود؛ اول در حالت اسم تفضیل (صفت برتر) به معنی خشمگینتر، عصبانیتر و غضبناکتر، و دوم در حالت فعلی (از باب افعال) به معنی خشمگین کرد، برآشفت و کسی را به خشم آورد. همچنین در لغتنامههای کهن مانند دهخدا، در اصطلاح کالبدشناسی قدیمی به ناحیه مابین ران و آلت تناسلی نیز اطلاق شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتحة همزه، سكون غین، فتحة ضاد و سكون ب به صورت «اَغْضَب» است.
به انگلیسی
بسته به جایگاه کلمه در جمله، برای حالت صفتی از Angrier یا More furious و برای حالت فعلی از Angered یا Enraged استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، «أغضبَ» فعل ماضی از باب افعال است. برای بیان صفت تفضیل (خشمگینتر) در ساختار نحوی پیشرفته معمولاً از عبارت «أشدّ غضباً» نیز استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای صفت تفضیل عبارت Daha öfkeli یا Daha kızgın و برای ریشه فعلی آن کلمه Kızdırdı به کار میرود.
به فارسی
برابرهای دقیق فارسی این واژه در حالت صفتی شامل خشمگینتر، غضبناکتر و دژمتر است. در کاربرد فعلی، معادلهایی چون برآشفتن، رنجاندن و عصبانی کردن برای آن قرار میگیرد.
در قرآن
عین واژه «أغضب» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، ریشه ثلاثی مجرد آن (غ ض ب) در قالب مشتقاتی چون «غَضِبَ»، «مَغضُوب» و «غَضَب» نزدیک به ۲۲ تا ۲۴ بار در آیات قرآن ذکر شده است که از مشهورترین آنها میتوان به عبارت «غَیرِ المَغضُوبِ عَلَیهِم» در سوره مبارکه حمد اشاره کرد.
جمعبندی و توضیح کامل اغضب
واژه «اغضب» یک کلمه چهارحرفی با ریشه عربی (غ ض ب) است که در دو قالب دستوری صفت تفضیل و فعل ماضی باب افعال کاربرد دارد. در حالت اول معنای خشمگینتر و غضبناکتر را افاده میکند و در حالت دوم به معنای برآشفتن و کسی را به خشم آوردن است. این کلمه در متون کهن ادبی و لغتنامههای شاخصی مثل دهخدا به خوبی تحلیل شده است.
اگرچه خود این لفظِ خاص در آیات قرآن مجید نیامده، اما همخانوادهها و ریشه اصلی آن حضور پررنگی در کتاب آسمانی دارند و مفاهیمی نظیر خشم الهی یا انسانهای مورد غضب قرار گرفته را توصیف میکنند. شناخت ابعاد مختلف این کلمه به درک بهتر متون متأثر از زبان عربی یاری میرساند.