یعنی چه
بوتیمار در لغت از دو بخش «بو» (به معنی دارنده) و «تیمار» (به معنی غم و اندوه) تشکیل شده و در مجموع یعنی «صاحبغم». در فرهنگ عامه، این پرنده از غم و بخل اینکه مبادا آب تمام شود، با وجود تشنگی آب نمیخورد.
تلفظ
این واژه با ضمه روی حرف اول (بُ) و سکون روی حرف واو تلفظ میشود: بُوتیمار.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً «مرغ بوتیمار» با ۱۰ حرف است. همچنین از نامهای دیگر آن مانند غمخورک، واق و شاوه نیز استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای معرفی این گونه از پرندگان خانواده حواصیلان، واژه Bittern به کار میرود.
به فارسی
ریشه این واژه فارسی خالص (پارسی میانه) است و معادلهای فارسی آن شامل غمخورک، غمخوارک، ماهیخوارک، هوقار و شاوه هستند.
نماد چیست
بوتیمار در ادبیات فارسی، به ویژه در منطقالطیر عطار نیشابوری، نماد انسانهای خسیس و عافیتطلبی است که به خاطر ترس از آینده، خود را از نعمتهای حال حاضر محروم میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل مرغ بوتیمار
مرغ بوتیمار واژهای با ریشه پارسی میانه است که از دو بخش «بو» (صاحب) و «تیمار» (اندوه) ترکیب شده و به معنای صاحبغم است. در زیستشناسی، این پرنده گونهای از خانواده حواصیلان با نام علمی Botaurus stellaris است که در میان نیزارها زندگی میکند و در فرهنگ عامه به آن غمخورک نیز میگویند.
بر اساس باورهای افسانهای، بوتیمار پرندهای عاشق آب است که همیشه در کنار دریا یا رودخانه مینشیند، اما از شدت بخل و ترس از اینکه مبادا آب کم یا تمام شود، با وجود تشنگی شدید از آب نمینوشد و با حسرت به آن نگاه میکند. این رفتار عجیب، مبنای تمثیلهای متعددی در متون کهن شده است.
در ادبیات کلاسیک و عرفانی ایران، بهویژه در آثار عطار نیشابوری، بوتیمار به عنوان نمادی از انسانهای ممسک، مادیگرا و عافیتطلب ترسیم میشود. این نماد اشاره به افرادی دارد که به دلیل اضطراب بیجا و ترس واهی از آینده، لذتهای زمان حال را بر خود حرام کرده و زندگی را در اندوهِ نداشتهها سپری میکنند.