معنی
در لغتنامههای معتبر، واژه «نبا» (یا نبأ) به هر خبری اطلاق نمیشود؛ بلکه به معنای خبر یا گزارش بسیار بزرگ، مهم و دارای فایده فراوان است که آگاهی و علمِ قطعی یا ظنِ غالب به همراه دارد.
یعنی چه
این اصطلاح در اصطلاح لغوی و قرآنی یعنی آگاه ساختن از یک رویداد بزرگ. وقتی از نبا سخن گفته میشود، منظور خبری معمولی یا روزمره نیست، بلکه حقیقتی ناگزیر و بااهمیتِ بالا مد نظر است.
مترادف
این کلمات در زبان فارسی بیشترین شباهت معنایی را با واژه نبا دارند.
هم خانواده
تمامی این واژگان از ریشه سه حرفی (ن ب أ) مشتق شدهاند و به مفاهیمی چون خبررسانی، پیامآوری و پیشگویی اشاره دارند.
ریشه
این واژه از زبان عربی وارد فارسی شده و مفهوم اصلی ریشه آن «خبر دادن، آگاه ساختن و آشکار شدن یک موضوع مهم» است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «سوره ۷۸ قرآن» یا «خبر بزرگ»، واژه ۳ حرفی «نبا» مد نظر است.
به انگلیسی
رایجترین معادلهای این واژه در زبان انگلیسی بر اساس بافت متن معین شدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل نبا
واژه «نبا» (که در اصلِ عربی به صورت نبأ نگاشته میشود) رویکردی فراتر از یک واژه روزمره برای «خبر» دارد. بر اساس مراجع لغوی برجسته مانند دهخدا و معین و همچنین متون تفسیری، نبا به معنای آگاهی عمیق و گزارشهای سرنوشتساز است. ضد مستقیمی در منابع برای آن تعریف نشده اما مفاهیمی مثل کتمان یا بیخبری در تقابل با آن قرار میگیرند.
این کلمه در فرهنگ اسلامی از جایگاه ویژهای برخوردار است؛ چرا که نام هفتاد و هشتمین سوره قرآن بوده و عبارت معروف «النَّبَأِ الْعَظِیم» در آن به حقایق بزرگی چون معاد، قرآن یا ولایت تفسیر شده است. در مجموع، نبا در زبان فارسی نمادی از حقیقتِ ناگزیر و پیامآوری الهی به شمار میرود.