یعنی چه
واژه ذلل با توجه به حرکات آن معانی مختلفی دارد؛ ذُلُل جمع ذلول به معنای راههای هموار و رامشده است و ذِلّ یا ذُلّ به معنای نرمی، تواضع یا خواری میباشد.
تلفظ
تلفظ این واژه بستگی به نقش آن دارد: ذُلُل (به ضم ذال و لام)، ذِلّ (با کسر ذال) یا ذُلّ (با ضم ذال).
در جدول
این کلمه در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ سه حرفی برای مفهوم رام یا هموار به کار میرود.
به انگلیسی
با توجه به بستر متن، معادلهای انگلیسی آن شامل کلماتی برای رام بودن یا خواری است.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و مترادفهای آن در زبان مبدأ مفاهیمی چون طاعت و خضوع را میرسانند.
به فارسی
در زبان فارسی، معادلهای دقیق این واژه بسته به ریشه آن شامل مطیع، هموار، رام، فروتنی و خواری است.
در قرآن
واژه ذُلُل در آیه ۶۹ سوره نحل در توصیف مسیرهای هموار غریزی برای زنبور عسل به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل ذلل
واژه «ذلل» از ریشههای غنی در زبان عربی است که وارد ادبیات فارسی و دینی شده است. معنای این واژه پیوند عمیقی با نحوه تلفظ آن دارد؛ به طوری که میتواند هم اشاره به تسلیم محض و همواری راهها (ذُلُل) داشته باشد و هم مفاهیمی چون فروتنی اخلاقی یا خواری (ذِلّ/ذُلّ) را تداعی کند. نکته حائز اهمیت، تمایز املایی آن با واژه «زلل» به معنای لغزش است.
در فرهنگ اسلامی و قرآنی، این واژه جایگاه ویژهای دارد و نمادی از تسلیم بودن در برابر قوانین تکوینی آفرینش، نظیر حرکت غریزی زنبور عسل در مسیرهای رامشده، محسوب میشود. همچنین در اخلاق اسلامی، از مشتقات آن برای توصیف فروتنی و تواضع قلبی بدون فرو غلتیدن در حس حقارت استفاده شده است.